Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Trẻ sơ sinh bị táo bón – Dấu hiệu và cách khắc phục, chế độ ăn uống cho trẻ

Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi bị táo bón thường do nguyên nhân chủ yếu là mẹ ít sữa nên bé phải bú sữa ngoài. Trẻ trên 6 tháng tuổi đã bắt đầu ăn dặm bị táo bón thường là do chế độ ăn của bé ít rau xanh, bé uống ít nước mỗi ngày.

Xem thêm các bài viết khác thuộc chủ đề: bé bị táo bón hoặc chủ đề: bé bị táo bón ra máu

Dấu hiệu khi trẻ sơ sinh bị táo bón

Táo bón rất dễ phát hiện ra nếu như người mẹ biết cách quan tâm, theo dõi tới việc đi đại tiện của trẻ. Trẻ có thể bị táo bón là khi trẻ đại tiện dưới 2 lần đại tiện/ngày đối với trẻ sơ sinh, dưới 3 lần đại tiện/tuần (trên 2 ngày/lần) với trẻ đang bú mẹ, dưới 2 lần đại tiện/tuần (trên 3 ngày/lần)với trẻ lớn.

Trong trường hợp thấy trẻ đi ngoài phân rắn, có khi thành viên như phân dê, trẻ phải rặn thì lúc đó bạn nên nghĩ ngay đến việc trẻ đã bị táo bón. Táo bón nếu không được điều trị sẽ dẫn đến nhiều hậu quả như trẻ biếng ăn, chậm lớn, còi cọc, suy dinh dưỡng, chướng bụng, đầy hơi, ăn khó tiêu, nôn trớ. Những chất độc trong phân cần được thải ra ngoài hàng ngày bị tích lại trong ruột có thể bị hấp thu trở lại trong máu gây hại cho sức khoẻ của trẻ.

Trẻ có thể bị táo bón trong vài ngày hoặc vài tuần và thường được gọi là táo bón cấp tính nhưng trẻ cũng có thể bị táo bón kéo dài, lâu hơn đến vài tháng.

trẻ sơ sinh bị táo bón 1

Nguyên nhân trẻ bị táo bón

Có 2 nguyên nhân chính dẫn tới việc táo bón ở trẻ

Nguyên nhân do tổn thương thực thể ở đường tiêu hoá, loại này hiếm gặp thường chỉ chiếm 5% trong các nguyên nhân gây táo bón, đó là các dị tật bẩm sinh: Phình to đại tràng (bệnh Hipschsprung), bệnh suy giáp trạng (bệnh Myxoedeme) khi mắc các bệnh này trẻ thường bị táo bón rất sớm từ ngay sau khi đẻ.

Ngoài ra còn có các nguyên nhân mắc phải như: trẻ bị nứt hậu môn, bị trĩ, nên trẻ đi ngoài bị đau gây co thắt hậu môn. Có thể do sai lầm trong chế độ ăn uống: uống ít nước dẫn đến thiếu nước, ăn quá nhiều chất đạm, ít chất xơ do ăn ít rau xanh, quả chín, pha sữa quá đặc, ăn chưa đúng về số lượng hàng ngày, trẻ ăn sữa bò dễ bị táo bón hơn sữa mẹ, mẹ bị táo bón cho con bú sữa mẹ cũng dễ bị táo bón.

Có thể trẻ bị giảm trương lực ruột do mắc một số bệnh như: còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu… hoặc do dùng thuốc thuốc kháng sinh giảm ho có codein. Ở trẻ lớn còn chịu ảnh hưởng của yếu tố tinh thần như nhịn đại tiện do sợ bẩn, sợ thối hoặc ngại đi đại tiện, ở tuổi mẫu giáo trẻ sợ cô giáo không dám xin phép đi đại tiện, không luyện thói quen đi ngoài đúng giờ.

Khắc phục tình trạng táo bón ở trẻ lâu ngày không khỏi

Khi phát hiện ra trẻ bị táo bón, bạn đừng nên quá lo lắng vội, hãy tìm cách giải quyết vấn đề này cho trẻ.

Hãy cho trẻ uống nhiều nước: trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn không cần uống nước nhưng nếu bé bị táo bón thì vẫn cho uống 100 – 200ml nước/ngày. Với trẻ bắt đầu ăn dặm từ 6 – 12 tháng uống 200 – 300ml nước/ngày. Trẻ 1 – 3 tuổi uống 500 – 600ml nước/ngày. Trẻ 3 – 5 tuổi uống 1000ml nước/ngày. Trẻ lớn hơn 10 tuổi uống bằng người lớn: 1500 – 2000ml nước/ngày.

Với trẻ đã ăn dặm nên cho trẻ ăn nhiều rau xanh và quả chín: Chọn các loại rau quả có tính chất nhuận tràng: rau khoai lang, mồng tơi, củ khoai lang, đu đủ, chuối tiêu, cam, bưởi. Nên tập cho trẻ thói quen ăn nhiều rau, quả chín từ nhỏ. Với trẻ lớn không nên cho bé ăn các loại hoa quả có vị chát như ổi, hồng xiêm, ăn nhiều bánh kẹo ngọt, uống nước có gas, cà phê…

Nếu trẻ đang bú mẹ mà mẹ cũng bị táo bón thì cần điều trị táo bón cho mẹ bằng cách: lúc này, mẹ cần uống nhiều nước khoảng 2,5 đến 3lít nước một ngày. Ngoài ra mẹ nên ăn nhiều rau xanh và quả chín có tính chất nhận tràng như trên, có thể ăn thêm sữa chua hàng ngày.

Nếu trẻ có bú sữa ngoài cần chọn cho trẻ loại sữa có bổ sung thêm chất xơ.

Trường hợp với trẻ dưới 1 tuổi bạn có thể tác động bên ngoài bằng cách xoa bụng cho trẻ theo khung đại tràng từ phải sang trái ngày 3-4 lần vào khoảng cách giữa 2 bữa để kích thích làm tăng nhu động ruột. Với trẻ lớn thì tăng cường vận động cơ thành bụng và cơ tròn hậu môn bằng cách cho trẻ chạy nhảy nô đùa, tập thể dục, thể thao thường xuyên.

Ngoài ra, mẹ cũng nên tập cho trẻ đi đại tiện đúng giờ quy định, chọn thời gian lúc nào trẻ không vội vã, thường nên chọn sau bữa ăn vì lúc này nhu động ruột hoạt động tăng, nên tránh bắt trẻ ngồi bô hoặc ngồi bệ xí quá lâu.

Với trường hợp táo bón do nứt hậu môn cần rửa sạch hậu môn, bôi dung dịch natri bạc 2%.

Khi điều trị bằng chế độ ăn không khỏi thì mới nên sử dụng tới dược phẩm như dùng thuốc và thụt tháo theo chỉ dẫn của bác sĩ. Như cho trẻ uống dầu Parafin vào buổi sáng, các loại thuốc có chứa magie sunphát có tác dụng nhuận tràng hay các loại thuốc có chứa vi khuẩn sống dưới dạng đông khô như: cốm vi sinh (Biobaby); Biosyptin, lactomin, lactylac, biofidin… làm cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột.

Thụt tháo là biện pháp cuối cùng có thể dùng nước ấm có pha Glyxerin hoặc mật ong: 30-40ml đối với trẻ dưới 1 tuổi và 100-250 ml đối với trẻ trên một tuổi. Tuy nhiên nếu dùng kéo dài có thể gây giãn trực tràng và đại tràng sichma tạo thành thói quen nếu không thụt tháo trẻ không tự đi ngoài được.

Ngoài ra, mẹ cũng cần lưu ý đưa trẻ tới bệnh viện khám ngay khi trẻ có những dấu hiệu cơ bản sau:

Táo bón kéo dài trên một tuần, thay đổi chế độ ăn không có tác dụng
Táo bón sau khi trẻ mới sinh, bụng chướng.
Táo bón ảnh hưởng đến sức khoẻ : kém ăn, gầy sút, suy dinh dưỡng, kèm theo nôn.

trẻ sơ sinh bị táo bón 2

Bé sơ sinh 1 tháng tuổi bị táo bón thì làm thế nào

Hỏi: Xin chào bác sĩ. Bác sỹ ơi bé nhà em mới được hơn 1 tháng tuổi thôi mà mấy bữa nay cháu đi vệ sinh rất khó, em nghĩ bé bị táo bón, vì phân sệt sệt rất dẻo, 2 ngày rồi bé mới đi 1 lần, bé cứ răn ì ì mà không đi được, nhiều lần như thế bé mới đi được 1 ít thôi. Mỗi lần như vậy bé khóc rất nhiều đỏ hết cả mặt lên, bé vặn mình và rặn nhiều đển rốn lồi cả ra, em lo lắng lắm. Như vậy là do bé bú sữa hay là lý do gì ạ. Em ít sữa nên chủ yếu là bé bú sữa ngoài. Bé bú sữa Milex và Anpha A+. Em có thể trộn 2 loại sữa với nhau để cho bé bú được không ạ? Xin Bác sỹ trả lời em sớm nhé. Em xin chân thành cảm ơn Bác sỹ.

Trả lời của bác sĩ nhi khoa: Rõ là ăn sữa ngoài làm cho bé táo bón rồi. Tôi e là bạn chưa cho bé bú mẹ đúng cách nên sữa ít về. Bạn cho bé bú hết 2 bầu sữa mẹ đã, nếu bé còn làu nhàu thì mới cho ăn thêm sữa ngoài (thế mới gọi là thêm, còn cho ăn thành bữa riêng thì gọi là ăn thay thế).

Bạn càng cho bú mẹ phản xạ tiết sữa càng nhiều, bạn ăn khoẻ mà uống nước ít thì cũng giảm tiết sữa. Mẹ cần ăn trái cây như đu đủ, cam, bưởi… Nếu ăn thêm sữa ngoài, bạn chú ý pha đúng hướng dẫn, đặc quá cũng gây táo bón (có gia đình vì nếm thấy sữa nhạt, lo ngại pha theo công thức loãng quá, con cháu đói nên cho thêm 1-2 thìa sữa nữa). Không nên pha trộn 2 loại sữa vì mùi vị sẽ thay đổi không tạo được cảm hứng của bé. Có thể bạn cho ăn mỗi bữa 1 loại nếu bạn muốn.

Nếu mọi việc đều được kiểm tra tốt mà bé vẫn táo bón thì bạn cho bé uống trực tiếp vài giọt nước đu đủ (lấy chỗ mềm chín nhất cho vào cốc đánh nhuyễn, để lắng chắt lấy nước 1 thìa nhỏ của bé cho bé uống). Chỉ nên áp dụng khi rất cần. Khi nào bé ăn dặm thì mới cho bé ăn trái cây thường xuyên.

Bé sơ sinh 2 tháng tuổi bị táo bón nặng, tôi phải làm gì?

Hỏi: Cháu nhà tôi mới 2 tháng tuổi nhưng 3 ngày mới đi cầu một lần. Xin hỏi có phải cháu bị táo bón không? Và làm cách nào để cháu không bị táo bón nữa?

Trả lời của bác sĩ nhi khoa: Con bạn mới 2 tháng tuổi mà 3 ngày mới đi 1 lần như vậy, chứng tỏ bé đang bị táo bón.

Thông thường bé bú sữa mẹ ít khi bị táo bón, phân của trẻ bú sữa mẹ có tính chất sệt sệt lỏng, có mùi chua, vàng sậm mà dân gian thường gọi là đi phân dạng hoa cà hoa cải. Bé bú sữa mẹ hòan tòan tháng đầu tiên có thể đi ngoài 4 -5 lần/ ngày, sau đó 2-3 lần/ ngày cho đến 1 tuổi 1-2 lần/ ngày. Bé bú sữa bột thường số lần đi cầu ít hơn, phân đặc, dẻo, vàng nhạt, mùi thối.

Trẻ táo bón là khi trẻ đi ngoài phân rắn và khô hoặc khoảng cách 2 lần đại tiện quá xa nhau, thường là trên 3 ngày hoặc có đi hằng ngày nhưng rất khó khăn.

Có nhiều cách khắc phục chứng táo bón ở trẻ em:

– Đối với trẻ dưới 2 tháng tuổi thì nhất thiết phải đưa trẻ tới bác sĩ để tìm biện pháp khắc phục an toàn.

– Đối với trẻ trên 2 tháng tuổi, nên cho trẻ uống thêm khoảng từ 50 – 100ml nước, 2 lần mỗi ngày. Nếu sau đó tình trạng của trẻ vẫn không khá lên thì có thể cho trẻ uống thêm nước ép trái cây như nước dứa, nước lê, nước táo, nước cherry mỗi ngày 2 lần với liều lượng tương tự.

– Trong trường hợp bé bú mẹ mà táo bón, người mẹ cần ăn nhiều rau xanh và quả chín. Chọn các loại rau quả có tính chất nhận tràng: rau khoai lang, mồng tơi, củ khoai lang, đu đủ, chuối tiêu, cam, bưởi.

– Nếu bé uống sữa ngoài, bạn cần kiểm tra lại xem cách pha sữa đã đúng liều lượng hướng dẫn chưa; đồng thời giúp bé luyện tập tăng cường cơ thành bụng (điều này tốt cho bé ngay cả khi bé không táo bón), cách tiến hành như sau: đặt bé nằm ngửa, xoa bụng bé theo chiều kim đồng hồ, sau đó nắm hai cổ chân bé giơ lên sao cho thẳng góc với mặt giường trong khi đầu , lưng và mông vẫn nằm sát mặt giường; tập cho bé ngày 2 -3 lần, vào giữa các cữ bú lúc bé không đói và cũng không quá no. Bên cạnh đó việc tắm nước ấm cũng có thể giúp cải thiện tình hình.

Lưu ý: Trẻ có thể bị táo bón do mắc chứng suy giảm hoạt động của tuyến giáp. Khi mắc chứng bệnh này, ngoài táo bón ra trẻ còn có những biểu hiện như nổi cáu hay nôn mửa. Ở một số trẻ, tình trạng táo bón cũng có thể do các nguyên nhân bệnh ngoại khoa, tiêu hóa: Dị tật bẩm sinh như phình to đại tràng, hẹp ruột, hẹp hậu môn, nứt kẽ hậu môn. Bạn nên đưa trẻ đi khám để lọai trừ những nguyên nhân này.

trẻ sơ sinh bị táo bón 3

Có nên dùng thuốc làm mềm phân Duphalac khi bé bị táo bón, đi ngoài ra máu

Hỏi: Con nhà em 22 tháng, nặng 15kg, thường xuyên bị táo bón. Mỗi ngày cháu ăn hai chén cháo cùng với nhiều rau như mồng tơi, bó xôi…

Hai tháng trước có đi khám bác sĩ cho uống Duphalac (10 gói) thì bé đi bình thường mỗi ngày. Khi ngừng thuốc thì bé vẫn táo bón như cũ, hai ngày đi tiêu một lần, phân cũng có ra tí máu. Xin hỏi nếu dùng thuốc này lâu dài có được không ạ. Hiện bé đang uống mỗi lần nửa gói và hai ngày uống một lần do phân hơi lỏng. Xin cảm ơn bác sĩ (Lam Thanh).

Trả lời của bác sỹ chuyên khoa nhi:

Chào bạn, con bạn đang có tình trạng táo bón mạn với biểu hiện ít đi cầu, phân cứng và có máu. Bạn chỉ cần cho bé uống thuốc làm mềm phân (Duphalac) thì tình trạng có cải thiện nhưng khi ngưng thuốc thì táo bón tái diễn lại. Điều này chứng tỏ táo bón của con bạn là dạng chức năng thôi, không do bất thường của thần kinh hay cấu tạo ruột, có thể cải thiện bằng chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng và tập luyện.

Trước tiên, để bé đi cầu đều đặn và dễ dàng mỗi ngày thì khối lượng phân phải đủ lớn để kích thích bóng trực tràng gây cảm giác mắc đi cầu và phản xạ tống xuất, phân phải đủ mềm để đi cầu không đau, không chảy máu, không làm bé sợ mà nín không dám đi. Ngoài ra, nhu động ruột phải đủ mạnh để tống chất thải xuống và tống ra ngoài. Để cả quá trình này dễ dàng, chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng phải phù hợp với bé.

Để khối phân đủ lớn, bạn cần tăng thêm chất xơ trong thức ăn. Hiện nay con bạn ăn 2 chén cháo với nhiều rau, nhưng có lẽ chưa đủ nhu cầu của bé. Bạn có thể chia 2 chén cháo thành 3 bữa, để có thể tăng lượng rau lên thêm nữa. Ngoài ra thêm trái cây có nhiều xơ sau bữa ăn. Vì con bạn đã ở mức béo phì, do đó tôi không khuyến cáo bạn tăng thêm phần tinh bột hoặc chất béo, nhưng vẫn phải đảm bảo đủ cho nhu cầu phát triển của lứa tuổi. Bạn cũng cần xem lại chế độ sữa cho bé, xem có quá dư thừa không, cách pha hay thành phần chưa phù hợp làm bé béo phì mà lại bón. Thuốc nhuận tràng bạn dùng cũng giúp làm tăng khối lượng phân cho bé nên bé dễ đi cầu.

Để phân mềm, các thức ăn phải cân đối về thành phần, một số loại khi dư thừa sẽ gây táo bón, chẳng hạn quá dư đạm, một số dạng chất béo, nhiều canxi hay sắt… Thiếu nước cũng là nguyên nhân làm phân rắn hơn. Ngoài ra những bé bị bón lâu ngày, sau một thời gian đi cầu bị đau sẽ có xu hướng nín đi cầu, nên phân bị ứ trong ruột già bị hút nước càng khô cứng hơn, bé càng sợ đi cầu hơn. Vì vậy, người ta có thể dùng thuốc làm mềm phân và bơm hậu môn tạo phản xạ đi cầu đều đặn, tránh ứ phân trong thời gian đầu mới điều trị để chặt đứt vòng luẩn quẩn này. Tuy nhiên, thuốc nhuận tràng dùng lâu dài có thể bị giảm tác dụng, đòi hỏi tăng liều dần, dùng nhiều có thể gây chướng bụng do bị vi khuẩn trong đại tràng lên men nên cũng không phải là giải pháp lâu dài và cơ bản.

Nhu động ruột liên quan nhiều đến vận động chủ động của bé. Bé cần đi, đứng, chạy nhảy thường xuyên. Những bé béo phì thường lười vận động vì mau mệt, thích ăn ngọt, ăn thịt, ăn cơm mà không thích ăn rau trái cây nên dễ bị bón hơn các bé khác.

Bạn nên cho bé đến khám dinh dưỡng để đánh giá và điều chỉnh chế độ nuôi dưỡng, bên cạnh dùng thuốc phải có những biện pháp thay đổi cơ bản trong sinh hoạt để có hiệu quả lâu dài và an toàn cho bé nhé.

Leave a Reply