Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Trẻ chậm biết đi – Nguyên nhân và cách xử lý giúp trẻ mau biết đi

Trẻ bình thường tuổi trung bình bắt đầu tập biết đi khi được 12 tháng, và đi vững khi được 13, 14 tháng tuổi. Cha mẹ không nên cho trẻ tập đi sớm trước 9 tháng tuổi vì không tốt cho hệ xương của trẻ. Nếu trẻ sau 20 tháng tuổi vẫn chưa biết đi thì cha mẹ nên cho bé đi khám ở bệnh viện để tìm nguyên nhân và can thiệp sớm cho trẻ.

Sự phát triển về vận động của trẻ từ 1 tháng đến 36 tháng tuổi:

Bé được 1 tháng biết xoay đầu. Bé 2 tháng ngóc được đầu lên và khi ngủ 2 chân có thể duỗi được thỏai mái. Bé 3 tháng khi nằm sấp chống được tay và có thể lật được, tay cầm nắm được đồ vật và thích đưa lên miệng. Bé 4 – 5 tháng trườn về phía trước. Bé 6 tháng có thể ngồi dựa, khi nằm sấp có thể trườn lật xoay người được. Bé 7 – 9 tháng ngồi được, trườn bò nhanh, Có thể vịn vào giuờng, bàn, ghế tự đứng và lần đi. Bé 10 – 12 tháng lẫm chẫm đi bước một, đi lần theo ghế. Bé 12 – 18 tháng biết đi, vịn và bò để lên leo cầu thang, trèo lên ghế. Bé 24 tháng tự lên xuống cầu thang, nhảy được trên 1 chân và đá bóng được. Bé 3 tuổi biết chạy…

trẻ chậm biết đi 1

Vì sao trẻ chậm biết đi?

Bé chậm phát triển về vận động như: bé không biết lật lúc 3 tháng, không ngồi được khi 7 tháng, 18 tháng chưa biết đi có thể do bé bị: dị tật di chứng não, ngạt khi sinh, hạ đường huyết, vàng da nhân, sang chấn sản khoa, viêm màng não sau sinh. Giảm trương lực cơ do còi xương suy dinh dưỡng, sanh non nhẹ ký. Trẻ mắc bệnh Langdon Down bị thiểu năng trí tuệ, vận động: 1 tuổi mới biết ngồi, 3 tuổi thì biết đi. Cũng có 1 số bé chậm biết đi do nhút nhát sợ té ngã…

Giúp bé cứng cáp, phát triển tốt, nhanh biết đi

+ Đối với chị em phụ nữ: cần có cân nặng chuẩn khi dự định có thai và có thai. Thực hiện tốt chế độ dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai và cho con bú đề ngừa suy dinh dưỡng bào thai.

+ Cần phát hiện bệnh sớm và trị bệnh kịp thời cho bé tại các Trung Tâm hay Khoa Vật Lý Trị Liệu Phục Hồi Chức Năng.

+ Chăm sóc sức khỏe tốt giúp giảm thiểu bệnh tật. Bé cần được phơi nắng sớm mỗi ngày từ 10 -20 – 30 phút hay thể dục từ 30 – 60 phút tùy theo tuổi, và sức khỏe của bé. Ánh nắng sớm giúp cơ thể tổng hợp vitamin D để cơ thể hấp thu canxi tối đa và giúp cho hệ xương của bé cứng cáp.

+ Thực hiện tốt chế độ dinh dưỡng hợp lý theo tuổi. Mỗi ngày, bé cần được ăn đủ nhu cầu, uống đủ sữa tùy theo tuổi, giúp bé cứng cáp, nhanh biết đi.

+ Theo dõi sức khỏe thường xuyên mỗi tháng cho trẻ dưới 2 tuổi và mỗi 3 tháng cho trẻ trên 2 tuổi. Sử dụng và thực hiện chấm biểu đồ tăng trưởng cân nặng và chiều cao cho trẻ nhỏ mỗi tháng.

+ Bạn nên cho bé tập đi khi bé được 11 – 12 tháng. Không nên cho bé tập đi sớm vì xương của bé còn mềm nên chân dễ bị cong. Đối với bé nhút nhát, bạn khuyến khích bé tập đi bằng cách trưng bày đồ chơi bé thích phía trước mặt cách xa bé vài mét.

Cách khắc phục khi bé chậm biết đi:

Một vài năm đầu đời bé đạt được nhiều kỹ năng quan trọng. Một trong những kỹ năng đó là việc học đi.

Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng học đi và cách hỗ trợ của cha mẹ:

Bước đi đầu tiên

Phần lớn các bé có bước đi đầu tiên xung quanh ngày sinh nhật một tuổi của mình, thường là 9-18 tháng tuổi. Bạn đừng quá lo nếu bé có trục trặc trong quá trình biết đi. Một số bé không biết bò mà nhảy luôn qua giai đoạn đứng thẳng rồi biết đi. Điều quan trọng ở giai đoạn này là bé vẫn biết phối hợp chân, tay linh hoạt. Nếu bé có dấu hiệu sau thì chứng tỏ, bé sắp biết đi:

– Lăn xung quanh.

– Dùng tay leo cầu thang.

trẻ chậm biết đi 2

Khuyến khích bé tập đi

Có thể chuẩn bị cho bé học đi theo từng giai đoạn cụ thể:

Từ khi sinh ra: Các yêu cầu quan trọng để học đi là: cơ lưng phải khỏe, bé biết nâng đầu khi được đặt nằm sấp. Vì vậy, hãy cho bé nhiều cơ hội được nằm úp bụng xuống sàn khi bé thức. Đặt đồ chơi thú vị để bé phải chuyển động với tới chúng.

Khi bé biết ngồi: Giúp bé cân bằng và chuyển động bằng cách lăn một quả bóng qua – lại với bé. Hoặc giơ một món đồ chơi ở trước mặt bé rồi di chuyển nó sang hai bên, để khuyến khích bé xoay người với lấy. Khi nhoài về phía trước hoặc biết bò, bé sẽ khỏe mạnh cơ cổ, lưng, chân và cánh tay;điềuđócũng như giúp săn chắc phần hông của mình – cho phép bé học đứng.

Khi bé biết đứng: Hãy cho bé đi bộ ở phía trước của bạn trong khi bạn nắm tay bé. Nếu bé đi tốt hơn, bạn chỉ cần nắm một tay con. Hoặc bạn đứng ngay cạnh bé và cổ vũ nếu bé tự đứng được.

Khi bé đứng tốt hơn: Nếu đứng tốt hơn, bé có thể tự vịn tay lên đồ đạc trong nhà như một chiếc ghế hay một chiếc bàn thấp. Vì thế, cha mẹ cần bố trí đồ đạc an toàn và chắc chắn. Khi đứng lên, bé chưa tự mình ngồi xuống được. Do đó, bạn nên đặt bàn tay mình đỡ mông và giúp bé từ từ ngồi xuống.

An toàn trên hết

Bé mới biết đi có thể di chuyển nhanh và nhiều hơn bạn tưởng. Vì thế, cần luôn đảm bảo an toàn cho bé:

– Loại bỏ những chiếc bàn thấp có góc sắc để tránh chấn thương cho bé.

– Không để những đồ có thể lật đổ dễ ở cạnh bé.

– Buộc gọn những sợi dây có thể quàng vào người bé.

– Đặt cổng và hàng rào chặn ở cầu thang và những lối ra vào sát cầu thang.

Không cần mua xe tập đi

Thống kê mỗi năm cho thấy, có hàng nghìn bé phải nhập viện do thương tích từ việc sử dụng xe tập đi, như lật đổ xuống cầu thang hoặc sờ vào lò nóng. Ngoài ra, thiết bị này còn khiến bé chậm biết đi nếu được dùng quá thường xuyên.

Nguyên nhân trẻ chậm biết đi

Hỏi: Trong khi trẻ ít tuổi hơn đã chập chững biết đi, nhiều trẻ đã đi rất vững, thì con tôi, dù đã 16 tháng vẫn không chịu đứng dậy. Tôi rất lo. Mong bác sĩ tư vấn. (Hồng Yến – TPHCM)

Trả lời của bác sĩ nhi khoa:

Điều kiện để bé biết đi bao gồm: bộ xương đủ cứng cáp, các cơ bắp, hệ thống thần kinh và nhất là bộ não đã phát triển được bình thường. Trẻ bắt đầu tập đi ở độ tuổi từ 12 tới 14 tháng. Nhưng cũng tùy vào thể trạng từng cháu mà thời gian này có thể xê dịch từ tháng thứ 10 tới tháng thứ 18. Nếu sau 20 tới 22 tháng tuổi mà trẻ vẫn chưa biết đi mới là việc cần lo lắng.

Việc chậm biết đi của trẻ có thể do các cháu đã trải qua một thời gian bị ốm, dù chỉ là những căn bệnh ngắn ngày và không trầm trọng như viêm xoang, họng, đau tai… Những đứa trẻ quá béo thường biết đi chậm hơn các cháu khác một vài tuần hoặc một vài tháng. Với những đứa trẻ chưa biết đi sau tháng thứ 18 cần nghĩ đến dị tật ở đoạn xương chân nào đó, nhất là đoạn khớp với xương hông; bị chứng teo cơ bắp chân hoặc một số bệnh về cơ bắp khác.

Ngoài ra, các bệnh về hệ thống thần kinh và cột sống mắc phải sau khi sinh, hoặc do bẩm sinh đều có ảnh hưởng tới khả năng giữ người được cân bằng hoặc làm chân bị liệt khiến đứa trẻ không đi được bình thường. Nếu trí khôn bé phát triển bình thường mà lại chậm biết đi thì bé có thể bị thương tổn ở não, ảnh hưởng tới việc điều khiển vận động của cơ thể.

Nếu những nguyên nhân trên đều không có mà bé lại chậm biết đi thì nên nghĩ tới vấn đề thiếu vitamin D trong các chất dinh dưỡng hoặc không được chăm sóc đầy đủ và chú ý khuyến khích cháu tập đi khi đã tới độ tuổi.

trẻ chậm biết đi 3

Bé 22 tháng chậm biết đi và ít leo trèo

Hỏi: Bé nhà em hiện được 22 tháng, về thể chất bé phát triển bình thường, tuy có chậm biết đi và ít leo trèo (15 tháng biết đi và chỉ leo trèo khi cảm thấy chắc chắn làm được, hiểu được cái nào nguy hiểm), về trí tuệ hiện bé chưa nói ( gọi được bà, mẹ, đi nhưng cần mới gọi ) và bé có vài biểu hiện của trẻ tự kỷ điển hình, em đã cho bé đi khám ở viện nhi kết quả bác sỹ chẩn đoán “chậm phát triển tâm thần trung bình” nói chung đi khám thì các dấu hiệu tự kỷ khá rõ nét, nhưng bản thân là mẹ hằng ngày quan sát bé em cảm thấy bé nhà em là chậm phát triển chứ không phải tự kỷ vì nhiều cái không thể đánh giá qua các bài test được. Ví dụ bé ít giao tiếp mắt nhưng khi ai làm gì bé đều quan sát nếu là việc lạ, gọi không quay đầu nhưng khi mẹ bảo đi chơi hoặc nói kiểu mắng thì ra mẹ ngay, không biết bắt trước những hành động mẹ dạy nhưng bé biết công dụng của tất cả đồ vật bé đã tiếp xúc (ví dụ cái lược để chải đầu, mũ để đội, dép để đi,…). Vậy em muốn hỏi bác sỹ phân biệt trẻ tự kỷ và trẻ chậm phát triển trí tuệ dựa vào biểu hiện nào? (Trần Thị Nhung – Hà Nội)

Trả lời:

Ths. BS Quách Thúy Minh: Chị đã đi khám và được BS ở Bệnh viện Nhi đánh giá là tự kỉ mức độ trung bình.

Theo như mô tả của chị, tôi cũng hướng vào khả năng trẻ tự kỷ.

Dù mẹ quan sát thấy cháu ít giao tiếp nhưng gọi đi chơi thì đi rất nhanh. Đó cũng là một dấu hiệu của trẻ tự kỉ.

Đặc điểm của trẻ tự kỉ khi thích cái gì thì tiếp thu rất nhanh. Đồng thời trẻ tự kỉ thường làm theo ý mình giống trường hợp chị mô tả nên trường hợp này hướng nhiều đến khả năng tự kỉ.

Tự kỉ có nhiều mức độ khác nhau, bé ở mức trung bình nên vẫn giao tiếp ít nhiều với người thận. Để hiệu quả tốt trong điều trị, nên cho trẻ giao tiếp nhiều với các bạn, tham gia các lớp quản lý hành vi, tích cực chơi với trẻ, tăng cường cơ hội giao tiếp với mọi người trẻ sẽ có cơ hội phát triển tốt.

Chậm phát triển khác với tự kỉ:

Nếu trẻ chậm phát triển trí tuệ thì dạy rất chậm hiểu. Còn trẻ tự kỉ cái gì thích sẽ tiếp thu rất nhanh.

Để can thiệp cho trẻ chậm phát triển chỉ có cách dạy dỗ, cầm tay chỉ việc, hướng dẫn tỉ mỉ. Có thể sử dụng thêm một số thuốc bổ não omega 3, vitamin A…

Trẻ chậm biết đi – Các mẹ chia sẻ kinh nghiệm tập đi cho trẻ

(Mẹ bé Chip): Chíp nhà mình đã 13 tháng, nhưng mới được 01 cái răng và chưa biết đi. Cả nhà đang lo phát ốm lên đây. Điện thoại xin tư vấn từ Viện Dinh Dưõng TP Hồ Chí Minh thì người ta bảo không sao! Nhưng lòng mình cứ thắt lại. Liệu Chíp nhà mình có bị làm sao không? Xin chút kinh nghiệm từ các mẹ!

(Mẹ bé Bí): Bí nhà em hơn 13 tháng rồi có thấy đi đâu. Chỉ toàn vịn đi men hoặc mẹ dắt thì mới đi. Toàn là muốn bò cho nhanh thôi à. Em cũng trông cho con biết đi lắm, nhưng càng trông thì thấy càng lo. BS nói em là từ từ bé sẽ biết đi. Có nhiều đứa làm biếng không chưa chịu đi. Về cân nặng chiều cao vẫn tăng bình thường là OK rồi. Nghe vậy em cũng yên tâm 1 chút.

(Mẹ cuncon_78): 13 tháng chưa biết đi thì không lo đâu bạn. Nếu 16 tháng vẫn chưa biết đi mà đứng chựng lại càng không thì bạn nên cho bé đi khám vì có thể là bé có biểu hiện chậm phát triển vận động đó. Vì hồi trước con chị hàng xóm nhà bà ngoại mình cũng có biểu hiện như thế mọi người cứ nói là tại nó bụ quá nên không biết đi nhưng không phải vì đến đứng chựng nó cũng không vững mà. Cuối cũng mẹ nó cho đi khám ở viện Nhi thì bác sỹ phải dùng biện pháp vật lý trị liệu : xoa bóp, tập, uống can xi, vitamin D… khoảng 1 tháng sau là nó đi được. (bác sĩ bảo may đưa đi sớm không thì nó sẽ bị trì trệ).

(Mẹ bé Bond): 2 bé nhà mình đều biết đi khi được 12 tháng, nhưng cô chị có vẻ nhanh đi vững hơn, thằng em 12 tháng 10 ngày đi vẫn như say rượu. Theo kinh nghiệm nuôi 2 đứa con của mình + quan sát những đứa con của hàng xóm thì những bé hay được bế nhiều quá, ít tự lăn lê vận động thường nhút nhát và chậm (bò, đi…). Ngoài ra cũng hơi thiếu can xi.

(Mẹ Thu Hà): Trẻ mọc răng chậm thì không cần phải lo. Còn về chuyện bao tháng thì phải biết đi, y học quan niệm trẻ biết đi ở 18 tháng tuổi vẫn được coi là bình thường, còn ngoài 18 tháng tuổi mà bé vẫn không có biểu hiện tập đi ( như đứng lên, bám đi… ) thì nên đưa con đi khám.

Đúng là trẻ em có sự phát triển hoàn toàn khác nhau. Hai đứa con mình đều nuôi dậy như nhau đó thôi, mà cu lớn thì chỉ 18 tháng mới đứng dậy đi, và lần đầu tiên đứng lên đi thì đi cả ngày luôn và chẳng ngã bao giờ hết. Còn cu bé thì đứng lên vào tháng thứ 8, hai tuần sau bắt đầu lân đi khắp nơi. Đến bây giờ hai anh em càng ngày càng có nhiều biểu hiện khác nhau trong quá trình phát triển thể chất cũng như cá tính. Nhiều lúc khó tin chúng là hai anh em các má ạ.

2 Comments
  1. Con e 3 tuổi rồi nhưng vẫn chưa nói, chưa đi, chưa đứng chựng dc..nhưng leo trèo rất nhiều…cỡ nào cũng leo..đưa đi khám thì bs cứ nói chậm đi,nhưng 2 tháng nay thì bé có thể vịnh áo để đi, vịnh xe gỗ tập đi dc..Có thể cho e hỏi..con e như vậy có thể coi là chậm đi hay nguyên nhân gì khác k ạ..e cám ơn rất nhiều.

  2. Con em 13 tháng chưa chững, bé chỉ bò trườn thôi. Bé phát triển bình thường, nói bà bà, mạ mạ, ố, ố… bé hiểu mẹ nói gì, hoan hô, bai bai, chi chi chành chành thì biết, răng đã mọc 12 cái. Em lo bé chậm thể vận động gì đó. Nhìn các bạn tầm tuổi đó đi đứng rồi em sốt ruột quá. Em phải làm cách nào để bé nhanh biết đi.

Leave a Reply