Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Trẻ bị thủy đậu (trái rạ) – Dấu hiệu, triệu chứng và cách phòng ngừa

Thủy đậu (trái rạ) ở trẻ em là một căn bệnh cần đề phòng ở mức cao và xử trí đúng cách vì bệnh rất dễ biến chứng. Những năm trước đa số trẻ em phải mắc thủy đậu 1 lần trong đời do chưa có vắc xin phòng ngừa. Hiện nay trẻ 9 tháng tuổi trở lên có thể đến các cơ sở y tế để được chích ngừa thủy đậu.

Tìm hiểu về bệnh thuỷ đậu

Bệnh thủy đậu do một loại siêu vi mang tên Varicella Zoster Virus (VZV) gây nên, thủy đậu là một bệnh rất dễ lây truyền. Khi 1 người mang siêu vi thủy đậu nói, hắt hơi (nhảy mũi) hoặc ho… thì các siêu vi đó theo nước bọt, nước mũi bắn ra ngoài tan thành bụi. Người khác hít phải bụi đó sẽ lây bệnh ngay. bệnh xảy ra phần nhiều ở trẻ em, nhưng cũng không ít người lớn mắc bệnh này. Thông thường, từ lúc nhiễm phải siêu vi, đến lúc phát ra bệnh – được gọi là thời gian nung bệnh hoặc ủ bệnh – là khoảng 2 -3 tuần.

triệu chứng trẻ bị thủy đậu 1

Dấu hiệu, triệu chứng bệnh thủy đậu (trái rạ) ở trẻ em

Về triệu chứng, thoạt mở đầu trẻ có sốt, thường là sốt nhẹ, trong một vài ngày. Sau đó, sẽ thấy nổi lên trên da những vết dát đỏ; chỉ sau đó 1-2 ngày, xuất hiện các mụn bóng nước giữa các nến đỏ đó. Những mụn bóng nước này thường mọc ở thân mình, sau đó lan lên mặt và tay chân. Mụn bóng nước lúc đầu chứa một chất dịch trong, nhưng chỉ sau khoảng 1 ngày dịch đó trở nên đục như mủ. Sau 2-3 ngày nữa, các mụn sẽ đóng vẩy. Các vẩy đó sẽ rụng dần và nếu không có biến chứng gì thì sẽ không để lại sẹo.

Đặc điểm của các mụn nước đó là chúng mọc làm nhiều đợt khác nhau. Do đó, cùng trên 1 vùng da, có thể thấy nhiều dạng khác nhau: hoặc dát đỏ, hoặc mụn nước trong, mụn nước đục, mụn đóng vẩy… trong cùng 1 thời gian. Nếu không có biến chứng, bệnh có thể khỏi sau 1-2 tuần. Cũng do thời gian tiến triển của bệnh tương đối ngắn, nên một số người đã cho thủy đậu là một bệnh nhẹ, hoàn toàn không nguy hiểm.

Biến chứng của bệnh thủy đậu

Sự thật thủy đậu không phải là bệnh nhẹ. Vì thủy đậu nói chung, tuy không có vẻ nguy kịch như một số bệnh nặng khác, nhưng cũng đã không ít lần gây biến chứng nguy hiểm cho người bệnh, nhất là cho các trẻ nhỏ. Một số biến chứng đã được ghi nhận được trên các trẻ bị thủy đậu đã tới khám bệnh và điều trị tại các cơ sở y tế. Cụ thể, một số trẻ đã bị xuất huyết ở các mụn thủy đậu, bệnh trở thành một thể “thủy đậu xuất huyết” rất trầm trọng. Một số trẻ khác bị bội nhiễm thêm các vi khuẩn khác. Các vi khuẩn này vào các mụn thủy đậu, làm sưng to lên, nhiều khi lại gây ngứa. Trẻ không chịu được, gãi toác da, và từ đó để lại những vết sẹo rất xấu. Điều này đã làm khổ tâm nhiều em gái. Trong một số trường hợp, các vi khuẩn nói trên, từ các mụn thủy đậu lại xâm nhập ồ ạt vào máu, gây ra nhiều bệnh ở cơ quan khác, như viêm thận, viêm gan v.v… Riêng chứng “nhiễm khuẩn huyết” mà chúng gây nên cũng đã là nguy hiểm chết người.

Chứng viêm phổi do thủy đậu, ít khi xảy ra hơn, nhưng rất nặng và rất khó trị. Chứng viêm não do thủy đậu cũng vẫn xảy ra, không hiếm: sau thủy đậu trẻ bỗng trở nên vật vã, quờ quạng chân tay, nhiều khi kèm theo co giật (làm kinh), hôn mê. Những trường hợp này có thể gây chết người nhanh chóng, và một số trẻ tuy qua khỏi được vẫn mang di chứng thần kinh lâu dài: bị điếc, bị khờ, bị động kinh v.v…

Cũng xin nói thêm là có một thể thủy đậu đặc biệt, gọi là thủy đậu bẩm sinh: đó là những trẻ khi mới sinh ra đã có một số tổn thương ngoài da giống như thủy đậu, nhưng tai hại hơn nữa lại có kèm theo một số dị tật: teo cơ ở chân tay, bệnh ở mắt (bệnh “đục thủy tinh thể”, có thể gây mù), khờ v.v… Có hiện tượng đó, là do bà mẹ đã bị thủy đậu trong lúc mang thai, và bệnh đã xảy ra trong 6 tháng đầu của thai kỳ.

Những biến chứng, những thể bệnh kể trên của bệnh thủy đậu đã gây tử vong cho không ít trẻ em.

Và như vậy, bệnh thủy đậu – tuy vẫn được nhiều người coi là 1 bệnh nhẹ, “lành tính” – thật ra vẫn là 1 bệnh hoàn toàn không nên coi thường, nhất là ở trẻ em.

Vậy thì, khi trong gia đình không may có một trẻ hoặc một người lớn bị bệnh thủy đậu, cần làm gì?

Cách xử lý khi trẻ bị thủy đậu

Trước hết, bạn hãy cho trẻ đi khám bệnh ngay. Bác sĩ sẽ khám và căn cứ vào tình trạng bệnh, sẽ cho vào viện điều trị nội trú hoặc cấp đơn về điều trị tại nhà, có theo dõi, hẹn ngày tái khám. Chớ bao giờ tự ý dùng thuốc hoặc nghe lời mách bảo của một số người không hiểu biết về y khoa mà dùng thuốc sai lầm. Đã có không ít những trẻ bị thủy đậu bội nhiễm rất nặng, do đã đắp các loại lá, hoặc rắc các thuốc bột bán trôi nổi tại các góc chợ, vỉa hè. Lại có trẻ được gia đình cho uống thuốc “đề xa” (1 loại corticoid) thật là nguy hiểm, thuốc đó sẽ làm bệnh nặng lên rất nhanh!

Nếu trẻ được bác sĩ cho điều trị ngoại trú tại nhà, hãy cho nằm nghỉ trong 1 phòng thoáng mát, sạch sẽ, ăn các chất dễ tiêu.

Có thể dùng một số thuốc chống ngứa và an thần (như Sirô phenergan), cố tránh gãi. Cắt ngắn móng tay. Mặc quần áo dài để che kín các nốt thủy đậu, tránh để ruồi muỗi đậu vào.

Dùng thêm kháng sinh, nếu có chỉ định của bác sĩ.

Cách đề phòng bệnh thủy đậu cho trẻ

Cha mẹ nên cho trẻ tránh xa người bệnh đang bị thủy đậu, để tránh sự lây truyền. Tuy nhiên, điều này cũng không tuyệt đối tránh được bệnh, vì người bị nhiễm bệnh, ngay từ trước khi có các triệu chứng của bệnh khoảng 24 giờ, đã có thể truyền bệnh cho người khác rồi.

Do đó, điều tốt nhất là hãy cho trẻ đi tiêm ngừa. Thuốc tiêm ngừa thủy đậu (Varilrix) đã được nhập vào nước ta. Tất cả trẻ em từ 9 tháng tuổi trở lên và người lớn, đều có thể chích ngừa với loại thuốc này.

triệu chứng trẻ bị thủy đậu 2

Bác sĩ tư vấn: Trẻ mắc thuỷ đậu có uống kháng sinh?

Chào bác sĩ, bé nhà em 38 tháng tuổi, mấy hôm trước cháu có ho em cho cháu uống thuốc ho bổ phế. Hôm qua cháu có sốt nhẹ, em đi khám thì Bác sỹ chuẩn đoán là bị viêm phế quản và kê cho cháu Thuốc kháng sinh và thuốc co giãn phế quản.

Hôm nay em vẫn thấy cháu sốt nhẹ và trên đầu, mặt và ở bụng mọc rất nhiều nốt nhỏ. Cô giáo cháu bảo là bị thủy đâu. Vậy em xin hỏi chuyên gia là nếu bị thủy đậu thì bé nhà em có được tiếp tục uống thuốc kháng sinh không ? Điều trị Bệnh thủy đậu như thế nào? Em Xin chân thành cảm ơn.

Bác sĩ nhi khoa trả lời:

Thuỷ đậu hay trái rạ là một bệnh do vi rut thuỷ đậu gây ra, bệnh thường mắc ở trẻ nhỏ. Giai đoạn ủ bệnh thường kéo dài 2 tuần.

Trong thời gian này trẻ thường xuất hiện các triệu chứng của nhiễm virut như ho, hắt hơi, sổ mũi, sốt, đau đầu, quấy khóc… sau đó xuất hiện các ban dát sẩn, lúc đầu ở thân mình sau đó lan ra toàn thân, ban gây ngứa và tiến triển thành nốt phỏng có chứa dịch trong, kích thước bé như hạt đậu (phỏng nước) sau đó các nốt phỏng này vỡ và đóng vảy.

Chú ý là các ban này xuất hiện cùng một lúc, sau 2 tuần bệnh lui. Các triệu chứng của con bạn như đã mô tả thì có lẽ khả năng là bé mắc thuỷ đậu. Nhưng để biết chính xác hơn, chị nên đi khám bác sĩ, nhất là bé lại đang mắc viêm phế quản, do virut thuỷ đậu thường làm sức đề kháng của trẻ kém đi, từ đó có thể làm cho bệnh viêm phế quản nặng lên, hoặc trẻ dễ bị biến chứng sau thuỷ đậu hơn.

Chăm sóc trẻ mắc bệnh thuỷ đậu

Bạn cần phải giữ vệ sinh cho trẻ, tránh bội nhiếm đặc biệt là bội nhiếm ở da, dùng các thuốc có tác dụng sát khuẩn chấm nên các nốt phỏng như Xanh methylen… nhỏ mũi, mắt cho trẻ bằng thuốc muối sinh lý. Giữ vệ sinh răng miệng thường xuyên cho trẻ.

Tăng cường dinh dưỡng, cho trẻ ăn những thức ăn lỏng, dễ tiêu, giầu dinh dưỡng như sữa, cháo, súp nấu với thịt, uống nhiều nước hoa quả, đặc biệt khi trẻ có sốt.

Giữ ấm để tránh bội nhiễm khác nhất là ở đường hô hấp và đường tiêu hoá vì sau khi bị thuỷ đậu, hệ miễn dịch của trẻ thường bị suy yếu nên khả năng chống đỡ các vi khuẩn sẽ kém đi.

Giai đoạn này nếu như trẻ mắc thêm các bệnh như viêm phế quản thì nhất thiết bạn phải cho bé uống kháng sinh theo chỉ dẫn của bác sĩ. Ngoài ra, kháng sinh còn có tác dụng phòng tránh các bội nhiễm do vi khuẩn. Còn nữa, bạn cũng nên cho bé nghỉ học trong thời gian này để cách ly bé với các bạn cùng lớp để tránh lây nhiễm.

Chúc bé yêu của chị khoẻ mạnh.

Bài thuốc trị bệnh thủy đậu của Danh y Tuệ Tĩnh

Ngừa

– Đậu xanh 150g, đậu đỏ 140g, đậu đen 150g, cam thảo 15g. Nước vừa đủ, nấu chín đậu cho trẻ ăn tuỳ thích. Ăn 7 ngày thì thôi.

– Cá diếc 1 con, đánh vảy bỏ ruột, không cho dính nước lã, lấy rau mùi giã nhỏ cho một ít muối rồi dồn vào bụng cá. Dùng giấy ướt gói cá nhiều lớp vùi vào lửa than cho chín. Chờ cá nguội cho trẻ ăn.

– Dây mướp phơi trong bóng râm cho khô, nấu nước tắm cho trẻ.

Chớm mắc thủy đậu

Khi trẻ chớm phát sốt dùng tam đậu thang để kịp thời thanh hoả giải biểu ngay cho nhẹ: đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen, lượng bằng nhau, nấu chín cho trẻ ăn đậu và uống nước.

Hoặc dùng một trong các bài sau:

– Cát căn 20g, tía tô 20g, cam thảo 10g. Sắc uống ấm trong ngày.

– Chi tử 15g, rễ tranh 15g, tía tô 15g, cam thảo 6g, gừng sống 3 lát. Sắc uống.

– Cá diếc nhồi rau mùi, bọc giấy nướng ăn phòng thủy đậu.

– Hoa mai phơi khô, tán nhỏ, giã nhuyễn hoà mật ong làm viên bằng hạt ngô đồng cho trẻ uống. Trẻ 1 tuổi uống 1 viên và cứ thêm mỗi tuổi uống thêm 3 viên. Ngày uống 2-3 lần với nước ấm.

Khi đã lên đậu

– Lúc đậu mọc: Cây nọc rắn, cỏ nhọ nồi, lá thanh táo, lá dâu tằm, lá rau má, măng lau, lá mũi mác, lá chân vịt. Các vị lượng bằng nhau, giã nát, hoà với nước, lọc bỏ bã, lau khắp mình mẩy, ngày làm 2 lần. Chỉ dùng trong trường hợp mình nóng dữ dội, nốt đậu bầm tím.

– Đậu mọc quá 3 ngày mà chưa hết sốt: Củ sắn dây 20g, đậu xanh 20g, lá chàm 20g, rễ tranh 20g, cam thảo 10g, gừng sống 3 lát, nước vừa đủ sắc uống. Tác dụng giải nhiệt để thúc cho đậu ra thì bệnh khỏi.

– Trị đậu mọc không tốt, hắc hãm khát nước: Hạt củ cải nghiền nhỏ hoà với nước nóng mà uống. Hoặc vỏ quả vải sắc cho uống.

– Thuốc tắm sau khi đậu thu áp: Bạc hà, lá từ bi, lá thanh táo, lá bồ hòn, kinh giới, củ nghệ, lá mần tưới đều băng nhau, nấu nước mà tắm.

Leave a Reply