Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Tổng hợp các câu hỏi thắc mắc về bệnh viêm amidan ở người lớn và trẻ em

Viêm amidan là bệnh tai-mũi-họng rất thường gặp cả ở người lớn và trẻ em. Bệnh có 2 dạng cấp và mãn tính, khi khởi phát người bệnh sẽ bị sốt cao, đau họng do amiđan sưng to.

Vì sao ta mắc bệnh viêm Amiđan? Cách phòng và trị căn bệnh này ra sao? Mời các bạn tham khảo các câu hỏi thắc mắc thường gặp về bệnh viêm amiđan và lời giải đáp từ các bác sĩ hàng đầu về chuyên khoa Tai-Mũi-Họng.

Thưa Bác Sĩ, trước tiên xin Bác Sĩ cho một định nghĩa khái quát : Amiđan là gì? Chức năng của nó đối với cơ thể con người ra sao?

Amiđan là hai khối lymphô nằm ở hai bên họng miệng, còn gọi là amiđan khẩu cái. Amiđan có vai trò tạo ra kháng thể giúp đề kháng vi trùng vào cơ thể qua vùng họng và vùng mũi.

Khi nào được gọi là bệnh viêm amiđan, thưa Bác Sĩ?

Bệnh viêm amiđan là tình trạng viêm, xung huyết và xuất huyết của amiđan. Nguyên nhân là thưòng do vi khuẩn hoặc virus gây nên. Vi khuẩn gây bệnh thường gặp là liên cầu, tụ cầu. Đặc biệt là liên cầu đa huyết beta nhóm A rất nguy hiểm có thể gây ra nhiều biến chứng.

bệnh viêm amiđan

Thế còn nguyên nhân từ virus thì sao ạ?

Nguyên nhân từ virus thì một số virus như là virus gây bệnh cúm, bệnh sởi, một số virus gây bệnh viêm mũi họng thông thường.

Thưa Bác Sĩ, những loại vi khuẩn và virus gây ra viêm amiđan thì từ ở môi trường như thế nào mà mình có thể nhiễm các loại vi khuẩn, virus đó?

Vi khuẩn, virus thường là có sẵn trong đường mũi họng của cơ thể. Khi cơ thể bị nhiễm lạnh hoặc suy yếu thì vi khuẳn đó có thể trở nên vi khuẩn gây bệnh. Một số yếu tố thuận lợi dễ gây bệnh như là do lạnh, do thời tiết thay đổi đột ngột hoặc do một số yếu tố kích thích như là khói thuốc lá, hoá chất cũng gây bệnh.

Dấu hiệu, triệu chứng của bệnh viêm amiđan

Vâng. Và cũng xin được hỏi thăm Bác Sĩ về những dấu hiệu, những triệu chứng giúp cho người bệnh nhận viết là mình bị viêm amiđan.

Một số triệu chứng để giúp mình nhận đoán được là viêm amiđan là triệu chứng lâm sàng thì người bệnh có cảm giác mệt mỏi, chán ăn, có cảm giác ớn lạnh. Về triệu chứng sốt thì ở trẻ em và một số thể bệnh nặng thì thường là sốt cao 39 đến 40 độ C. Và triệu chứng đau họng, nuốt vướng, đầu tiên là cảm giác khô, rát họng, sau đó đau sẽ đau nhói tại chỗ hoặc đau quanh tai, hoặc đau răng khi nuốt. Bệnh nhân có thể có triệu chứng ho. Ho là do xuất huyết nhầy ở vòm họng. Và bệnh nhân có triệu chứng hơi thở hôi. Và khi khám thì ta sẽ thấy được là viêm mạc họng, viêm đỏ hay amiđan sưng to, có những chấm mụn trắng , hoặc một lớp mụn trắng trên bề mặt amiđan. Lớp mụn trắng này giống như dã mạc nhưng lấy ra dễ dàng, không chảy máu, tan trong nước.

Nhiều người khi mà khi khàn giọng lâu ngày, kéo dài, thì họ cũng có nghi ngờ là do bị viêm amiđan dẫn tới khàn giọng. Điều này có đúng không, thưa Bác Sĩ?

Cái này thì một số người vẫn khàn giọng lâu ngày thì mình phải khám. Thứ nhứt mình khám coi bệnh nhân là viêm thanh quản hay có có những u hạt thanh quản, hoặc là có những triệu chứng như bị bệnh viêm amiđan mãn tính, bệnh tái phát, tái đi tái lại nhiều lần thì có những lúc xuất huyết ở vòm họng gây triệu chứng khàn tiếng.

Tức là đó cũng là một trong những dấu hiệu để nhận biết?

Triệu chứng khàn tiếng là một trong những dấu hiệu của bệnh viêm amiđan, nhưng trỉệu chứng đó ít gặp hơn.

Cũng xin được hỏi thăm là khi mà mắc bệnh viêm amiđan thì diễn tiến phát triển của căn bệnh như thế nào, thưa Bác Sĩ?

Diễn tiến của bệnh viêm amiđan thì viêm amiđan cho dù không được điều trị thì cũng có thể khỏi tự nhiên. Người ta thống kê được rằng khoảng 75% bệnh nhân sẽ hết sốt sau khoảng 3 ngày và các triệu chứng cơ năng khác sẽ giảm dần, nhưng bệnh sẽ hay tái phát và có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm. Ta có viêm amiđan cấp tính và viêm amiđan mãn tính thì viêm amiđan mãn tính có thể biểu hiện bằng dầu tiên là viên amiđan cấp tính tai đi tái lại.

Hồi nãy Bác Sĩ có nói là nếu như bệnh này không chữa trị thì nó cũng sẽ những biến chứng, xin được hỏi thăm cụ thể nhũng biến chứng của viêm amiđan nếu như không được điều trị thì nó nguy hại như thế nào?

Về mặt biến chứng của bệnh viêm amiđan thì ta có 3 loại là biến chứng tại chỗ, biến chứng kế cận và biến chứng xa. Về biến chứng tại chỗ thì có viêm tấy amiđan, có áp-xe quanh amiđan. Về biến chứng kế cận thì có thể viêm tai giữa, viêm mũi xoang, viêm thanh quản. Biến chứng xa thì có thể gây ra như viêm cầu khẩn cấp, sốt thấp khớp cấp.

Về mặt điều trị viêm amiđan cấp thì người ta có thể nghỉ ngơi, giữ ấm, ăn nhẹ, uống nhiều nước. Người ta có thể súc họng bằng nước muối. Và để giảm triệu chứng người ta có thể dùng thuốc hạ sốt hoặc dùng kháng sinh.

Còn trong những thể bệnh viêm amiđan mãn tính thì người ta có thể điều trị ngoại khoa. Người ta có thể cắt amiđan.

Chúng tôi được biết là nhiều trường hợp cắt amiđan rồi thì sau này cũng nghi ngờ là có khả năng tái phát, không biết là quan niệm này có đúng không?

Nếu mà mình có chỉ định đúng, cắt amiđan đúng thì không bao giờ tái phát hết. Để biết được khi nào mình cắt amiđan thì ta dựa trên 4 tiêu chuẩn sau:
(1) Viêm amiđan cấp, tái đi tái lại nhiều đợt trong năm. Thưòng là trên 5 đợt trong một năm. Hoặc là mỗi năm có 3 đợt viêm cấp, nhưng đã xảy ra liên tiếp trong 2 năm liền.
(2) Amiđan hoá cát có ảnh hưởng đến phát âm, ảnh hưởng đến khó nuốt, khó thở.
(3) Viên amiđan có kèm theo một số biến chứng như áp-xe quanh amiđan, hoặc là bị thấp khớp cấp.
(4) Nghi ngờ đó là khối u ác tính.

Như vậy là đối với bệnh viêm amiđan thì nếu điều trị bằng thuốc mà không được thì phải dùng phẫu thuật cắt bỏ amiđan, nhưng mà thời gian điều trị sau khi cắt bỏ amiđan thì kéo dài bao lâu và chi phí hiện nay tốn kém lắm không ạ?

Nếu mà mình điều trị bằng thuốc trong khoảng thời gian 4 tuần mà không khỏi thì người ta có chỉ định cắt amiđan và chi phí thì tuỳ thuọc vào loại, có thể dao động từ khoảng 1,5 triệu tới 2 triệu. đồng.

Và thời gian điều trị sau khi cắt amiđan khoảng bao lâu ạ?

Thông thường thì sau khi bệnh nhân cắt amiđan sẽ được về liền trong ngày và được hướng dẫn chế độ ăn uống. Ví dụ ngày đầu tiên người ta uống sữa lạnh và những ngày kế thì người ta sẽ ăn những thức ăn lỏng như súp, cháo để nguội. Và khi cắt amiđan về người ta vẫn nói chuyện bình thường. Và thời gian lành bệnh trung bình là khoảng 1 tuần, còn để lành khỏi là khoảng 3 tuần.

Những điều cần lưu ý về bệnh viêm amiđan

Dạ. Có điều gì mà giới chuyên môn khuyên bệnh nhân cần lưu ý giúp cho phòng ngừa bệnh viêm amiđan không?

Về phòng ngừa thì người ta có thể nâng cao thể trạng, tăng sức đề kháng của cơ thể bằng rèn luyện thân thể, tập thể dục thể thao, cần giữ ấm để tránh cơ thể không bị nhiễm lạnh, và để tránh cho những vi khuẩn, virus có sẵn trong họng khi bình thường thì không gây bệnh, nhưng khi cơ thể bị yếu thì nó trở thành vi khuẩn, virus gây bệnh. Ta có thể giữ vệ sinh răng miệng, mũi, họng, súc họng bằng nước muối ấm. Và khi bị viêm amiđan thì nên tái khám, xứ lý tức thời và khẩn cấp.

Dạ. Và xin có thêm một câu hỏi là nhiều người khi có triệu chứng đau cổ họng, mà như Bác Sĩ vừa trình bày thì đó cũng là một triệu chứng của viêm amiđan, thì cũng có thể là triệu chứng của bệnh khác nữa, nhưng mà hễ mỗi khi đau cổ họng thì thói quen thường xuyên nhất của người Việt Nam là đi mua những viên kẹo ngậm ho hay viên kẹo ngậm the trên thị trường để trị triệu chứng đó trước, vậy thói quen này có ảnh hưởng gì không, thưa Bác Sĩ?

Thường khi những bệnh nhân bị viêm họng thông thường, viêm họng có thể do vi khuẩn hoặc do virus, nếu như mà viêm họng do virus thì mình có thể mua kẹo ngậm hoặc là súc họng bằng nước muối thì những triệu chứng này sẽ tự khỏi trong khoảng từ 3 tới 7 ngày. Còn nhưng viêm họng do vi khuẩn thì bnắt buộc mình phái điều trị bằng kháng sinh.

Thưa, ý chính tôi muốn hỏi là thói quen là hễ đau cổ họng là đi tìm những viên kẹo the để ngậm như vậy thì nó có gây ra tác hại nào không? Tức là có phản ứng phụ nào không hay là nên hay không nên?

Những viên kẹo ngậm này thường trong đó có tinh dầu, tinh dầu bạc hà có tác dụng làm giảm đau tại chỗ thì người bệnh có thể mua dùng trong một hai ngày, sau đó nếu mà không giảm thì phải đi khám để xác định mình viêm họn do nguyên nhân gì, do virus hay do vi khuẩn mà có hướng điều trị thích hợp.

Và nếu như lạm dụng những viên kẹo ngậm này thì nó có gây tác hại gì không?

Nếu lạm dụng những viên kẹo ngậm thì có thể bị nghiện nếu dùng kéo dài. Thường trong thành phần viên kẹo ngậm người ta thường có đề chống chỉ định là cẩn thận ở bệnh nhân có bệnh tiểu đường hoặc bệnh tăng đường huyết. Đối với những người bệnh này người ta khuyên nên thận trọng khi sử dụng vì tình trạng đang bị tăng đường huyết.

Không nên lạm dụng kháng sinh khi viêm amiđan

Viêm amiđan là một trong những bệnh hay gặp trong các nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, đặc biệt là ở trẻ em. Các bà mẹ thường sốt ruột, cứ thấy con viêm là lạm dụng kháng sinh, rất nguy hiểm.

Bác sĩ Lê Công Định, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo, trước thói quen của nhiều bà mẹ: cứ thấy bé sưng amiđan là “nã” kháng sinh cho con.

Theo TS Định, viêm amiđan có thể do nhiều nguyên nhân, trong đó, hai nguyên nhân phổ biến là viêm amiđan do virus và do vi khuẩn (như vi khuẩn liên cầu, tụ cầu…). Ngoài ra, các yếu tố thuận lợi như sự thay đổi thời tiết đột ngột thì ăn đồ lạnh, môi trường bụi bặm… cũng là những tác nhân gây nên tình trạng này. Và với mỗi nguyên nhân gây viêm khác nhau đều phải có cách điều trị riêng, không thể áp dụng chung.trong một đơn thuốc cho mỗi lần viêm amiđan.

Bị viêm amiđan, đa phần người bệnh đều có các biểu hiện như: Mệt mỏi, kém ăn, sốt cao tới 39-40 độ C, đau họng, họng khô, rát, nóng, nuốt nước bọt cũng thấy đau, ho, có khi ho từng cơn. Đặc biệt ở trẻ em thường thở khò khè, ngáy to. Trong một số trường hợp, người bệnh có hơi thở rất hôi. Người bệnh không thể tự phân biệt mình viêm amiđan do virus hay vi khuẩn nếu chỉ dựa trên những triệu chứng này.

“Bác sĩ khám bệnh, nếu thấy hai viên amiđan sưng nhưng chỉ đỏ rực bề mặt thì phần lớn là viêm amiđan virus. Còn nếu thấy ngoài dấu hiệu sưng, đỏ rực lại thêm những chấm mủ trắng trên amiđan thì bệnh nhân được xác định viêm amiđan do vi khuẩn, buộc phải điều trị bằng kháng sinh để phòng bội nhiễm…”, BS Định nói.

Cụ thể, với những trường hợp viêm amiđan do vi rút, thường chỉ sau 4-5 ngày là bệnh tự khỏi mà không phải dùng thuốc kháng sinh. Bác sĩ chỉ cho bệnh nhân dùng thuốc hạ sốt, giảm ho theo cân nặng, từ 4-6 tiếng một lần khi sốt cao 39 độ C trở lên. Người bệnh cần xúc miệng thường xuyên bằng nước xúc miệng diệt khuẩn, nâng cao thể trạng bằng dinh dưỡng hợp lý… bệnh sẽ lui nhanh chóng.

Nhưng với những trường hợp viêm amiđan do vi khuẩn, ngoài việc dùng thuốc hạ sốt, giảm ho, súc miệng… thì bắt buộc phải uống kháng sinh theo chỉ dẫn để phòng biến chứng như áp xe tại chỗ, gây viêm tai, viêm xoang, viêm thanh quản…

Vì thế, khi có dấu hiệu viêm amiđan, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị đúng theo chỉ định của thầy thuốc, tránh lạm dụng kháng sinh khi không cần thiết.

Để phòng viêm amiđan, mọi người cần hạn chế ăn đồ lạnh. Thường xuyên giữ vệ sinh răng miệng, súc họng bằng nước muối pha loãng, đặc biệt trong các đợt dịch cúm, sốt xuất huyết… Tránh hút thuốc, tiếp xúc với khói thuốc lá, nhất là phụ nữ có thai và trẻ em. Chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, nhiều hoa quả, vitamin C để nâng cao sức khoẻ, tăng cường sức đề kháng.

Leave a Reply