Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Phân biệt viêm loét dạ dày tá tràng và bệnh ung thư dạ dày

Triệu chứng của viêm loét dạ dày tá tràng và bệnh ung thư dạ dày giai đoạn đầu rất giống nhau. Vậy làm sao phân biệt được chính xác 2 loại bệnh này để bệnh nhân bị viêm loét có thể yên tâm là mình không bị mắc bệnh ung thư. Sau đây là các chỉ dẫn của các bác sĩ chuyên khoa nhằm giúp người bệnh trang bị thêm kiến thức.

Xem thêm các bài viết khác thuộc chủ đề: bệnh đau dạ dày hoặc chủ đề: viêm loét dạ dày tá tràng

Bác sĩ Mai, Bệnh viện K, Hà Nội, cho biết: đa số bệnh nhân mắc bệnh ung thư dạ dày ở nước ta được phát hiện muộn nên tiên lượng rất xấu. Có tới 3/4 số người bệnh đi khám phát hiện mắc bệnh ở giai đoạn nguy hiểm.

Mỗi năm, Việt Nam có trên 15.000 ca mới được chẩn đoán ung thư dạ dày và hơn 11.000 ca tử vong vì bệnh này. Đây là bệnh ung thư phổ biến hàng thứ 3 trong số 10 loại ung thư nguy hiểm thường gặp tại nước ta. Nam giới có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn phụ nữ khoảng 3 lần. Bệnh hay gặp nhất ở tuổi trung niên, tuy nhiên cũng có những người dưới 30 tuổi đã mắc.

phân biệt viêm loét dạ dày và bệnh ung thư 1

Bác sĩ Mai cho rằng, lý do quan trọng khiến phần lớn bệnh nhân ung thư dạ dày được chẩn đoán muộn là do bệnh không có những triệu chứng đặc hiệu so với các bệnh lý thông thường về dạ dày, trong khi rất ít người có thói quen đi khám bệnh định kỳ.

Ở giai đoạn sớm của ung thư dạ dày, người bệnh có thể thấy khó tiêu, nóng rát vùng thượng vị, ăn không thấy ngon miệng. Giai đoạn trung bình họ thường mệt mỏi, cảm giác đầy bụng sau khi ăn… Khi đã vào giai đoạn muộn, người bệnh sẽ thường xuyên đau bụng, nôn và buồn nôn, đi kèm với rối loạn tiêu hóa, sút cân, nuốt nghẹn, đại tiện ra phân đen (do xuất huyết tiêu hóa)…

“Những triệu chứng sớm của bệnh khá mơ hồ và khó phân biệt với các loại viêm loét dạ dày thông thường khác nên khiến nhiều người nhầm tưởng và không đi kiểm tra cụ thể”, bác sĩ nói.

Bác sĩ Đức, Phó chủ tịch hội ung thư Việt Nam cho biết: “Đối với ung thư dạ dày, việc phát hiện sớm có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Bệnh nhân mắc ung thư này ở giai đoạn khởi phát chỉ cần phẫu thuật hớt niêm mạc, vẫn giữ nguyên được dạ dày và cơ hội khỏi là 99%. Bệnh phát hiện càng muộn, việc điều trị càng khó khăn và cơ hội sống càng ít “.

Theo bác sĩ Mai, hiện tại vẫn chưa tìm ra nguyên nhân trực tiếp gây ung thư dạ dày nhưng một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh: Do nhiễm vi khuẩn Helicobacter Pylori (chiếm khoảng 25-50% số ca mắc bệnh); do chế độ ăn: ăn mặn, các thức ăn có chứa nhiều nitrat, béo phì; do hút thuốc lá, uống rượu… do di truyền từ gia đình.

Tiến sĩ Yoon Koo Kang, Khoa chống ung thư, trường Y khoa Asan, Đại học Ulsan, Seoul, Hàn Quốc cho biết, “Ở Hàn Quốc, hơn một nửa số bệnh nhân ung thư dạ dày được chẩn đoán và phẫu thuật ngay từ giai đoạn 1 nên thời gian sống của bệnh nhân được kéo dài”. Hàn Quốc áp dụng chương trình tầm soát bệnh toàn quốc cho tất cả mọi người từ 40 tuổi trở lên thực hiện soi dạ dày 2 năm một lần.

Ở Việt Nam cũng nên thực hiện chương trình tầm soát bệnh này. Tuy nhiên, nếu chưa có điều kiện thực hiện thì khuyến khích mọi người nên đi khám và nội soi dạ dày ngay khi có các triệu chứng như đau vùng mỏ ác, nôn và buồn nôn, khó tiêu, từng bị chẩn đoán viêm loét dạ dày hay bị các rối loạn tiêu hóa mà điều trị nội khoa lâu không đỡ…

Trẻ nhỏ cũng bị loét dạ dày tá tràng

Nhiều người quan niệm loét dạ dày, tá tràng chỉ có ở người lớn nhưng thực tế bệnh gặp nhiều ở trẻ em, thậm chí ở trẻ em rất nhỏ tuổi.

Bệnh dễ bị bỏ qua vì đôi khi người lớn lầm tưởng những cơn đau bụng ở trẻ thường được quy cho các nguyên nhân khác như rối loạn tiêu hóa, đau bụng giun…

phân biệt viêm loét dạ dày và bệnh ung thư 2

Dễ nhầm lẫn

Cách đây ít ngày, cháu Thư, 12 tuổi, được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Hưng Yên trong tình trạng nôn ra máu tươi ồ ạt. Sau khi cầm máu, các bác sĩ tiến hành xét nghiệm máu, soi dạ dày thì phát hiện ổ loét lớn trong dạ dày của cháu Thư đang chảy máu. Theo lời gia đình, trước đó khoảng 6 tháng, cháu Thư thường xuyên đau bụng, vài đợt đi cầu có phân đen nhưng gia đình chủ quan nên bỏ qua.

Gần đây, cháu kêu đau bụng nhiều nhưng gia đình vẫn cho rằng con mình bị rối loạn tiêu hóa nên cho uống thuốc đau bụng. Tuy nhiên, 2 ngày sau khi dùng thuốc, cháu Thư có các triệu chứng trên. Theo bác sĩ Hồng, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đa khoa Hưng Yên, rất may cháu Thư được cấp cứu kịp thời bởi càng mất máu nhiều càng gây rối loạn đông máu, càng khó cầm máu.

Bác sĩ Hùng – Khoa Nhi, BV Bạch Mai (Hà Nội) – cho biết trước đây, loét dạ dày – tá tràng được cho là căn bệnh rất ít gặp ở trẻ em nên những cơn đau bụng ở trẻ thường được quy cho những nguyên nhân khác như rối loạn tiêu hóa, đau bụng do giun… nhưng thực tế, đau bụng do nguyên nhân loét dạ dày, tá tràng gặp khá nhiều ở trẻ dưới 15 tuổi.

“Trong số 500 bệnh nhi từ 6-15 tuổi đến khám và theo dõi tại Phòng khám Nhi – BV Nhi Bạch Mai vì bị đau bụng tái diễn nhiều lần, có đến 2/3 số trẻ này liên quan đến bệnh lý dạ dày, tá tràng. Đáng lo ngại là nhiều cháu đến khám đã có biến chứng chảy máu do loét dạ dày, tá tràng” – bác sĩ Hùng nói.

Trẻ nhỏ dễ lây bệnh viêm loét dạ dày từ người lớn

Cũng theo bác sĩ Hùng, nhờ kỹ thuật nội soi tiêu hóa tiến bộ nên việc chẩn đoán loét dạ dày – tá tràng không còn khó khăn như trước nhưng phải phát hiện sớm. Ở trẻ nhỏ, cơn đau dạ dày thường là dữ dội, lăn lộn dễ nhầm với bệnh giun chui ống mật. Trong khi đó, một số biểu hiện hay gặp ở người lớn như ợ hơi, ợ chua lại rất ít khi xuất hiện ở trẻ em. Vì thế, khi thấy trẻ hay đau bụng, phụ huynh cứ nghĩ là trẻ mắc bệnh giun do đó tự mua thuốc tẩy giun nhưng không thấy khỏi mới đưa trẻ đi khám. Với trẻ nhỏ nhiều khi trẻ không biết mô tả cơn đau hoặc kêu đau bụng nhưng cha mẹ tưởng con giả vờ nên cũng không đưa trẻ đi khám” – bác sĩ Hùng lo ngại.

Ngoài ra, theo bác sĩ Hùng, một lý do khác khiến nhiều bậc cha mẹ ngại không muốn cho con nội soi vì sợ con đau nhưng thực tế hiện nay, trẻ sẽ được soi dạ dày bằng ống soi nhỏ, mềm, được gây mê để trẻ không có cảm giác đau.

Theo giới chuyên môn, các biểu hiện của viêm loét dạ dày – tá tràng ở trẻ em thường là ăn uống khó tiêu, đau âm ỉ vùng bụng trên rốn phía bên phải của bệnh nhân. Các triệu chứng có thể tăng lên sau khi ăn, nhất là ăn các loại thức ăn, đồ uống gây kích thích niêm mạc dạ dày như tỏi, ớt, chuối. Biểu hiện có thể rất rõ như nôn ra máu, đi tiêu phân màu đen như bã cà phê hoặc máu tươi rất nhiều nhưng đôi khi rất kín đáo mà trẻ và người nhà khó nhận biết.

Các biểu hiện mệt mỏi, da xanh, ăn uống kém, gầy sút, mất tập trung trong học tập, căng thẳng thường gặp nhiều ở trẻ lớn. Viêm loét dạ dày – tá tràng mạn tính ở trẻ em thường do vi khuẩn H.pylori (HP). Vi khuẩn này thường lây truyền theo đường miệng – miệng, tức là trong gia đình có người bị viêm loét dạ dày, tá tràng hoặc phân – miệng do vệ sinh ăn uống kém, ô nhiễm môi trường, nguồn nước nhiễm bẩn. Nếu không được điều trị dễ gây loét sâu dẫn đến xuất huyết tiêu hóa. Về lâu dài, bệnh thành mạn tính, thậm chí tiến triển thành ung thư ở tuổi lớn hơn” – bác sĩ Hùng lưu ý.

Theo bác sĩ Hùng, điều trị bệnh dạ dày – tá tràng ở trẻ nhỏ cũng không đơn giản vì thuốc điều trị cho trẻ cũng khó khăn hơn, trong khi đó có những trẻ khi bác sĩ chỉ định thuốc, bố mẹ không sử dụng đúng liều điều trị nên dễ dẫn đến kháng thuốc. Hơn nữa, viêm dạ dày do HP rất dễ tái đi tái lại nếu không diệt hết nguồn lây. Vì thế, phác đồ điều trị bệnh dạ dày cho trẻ cần phải điều trị luôn cho những người thân nếu trong gia đình có người có biểu hiện đau, viêm dạ dày do HP để loại trừ nguồn lây. Ngoài ra, các bậc cha mẹ nên bỏ tập quán mớm cơm cho con nhỏ vì có thể làm trẻ nhiễm vi khuẩn HP, gây viêm loét dạ dày – tá tràng.

phân biệt viêm loét dạ dày và bệnh ung thư 3

Tìm hiểu các quan niệm sai lầm về bệnh viêm loét dạ dày

Những quan niệm sai về bệnh sẽ dẫn đến những cách điều trị phản khoa học.

Năm ngoái các nhà khoa học Ôxtrâylia Marchall và Warren đã nhận được giải thưởng Nobel về việc tìm ra vi khuẩn helicobacter.

Pilory được coi là nguyên nhân chính gây loét dạ dày. Thế là nảy sinh quan niệm sai lầm rằng, bệnh loét hay lây cũng như những bệnh bàn tay bẩn- bệnh kiết lỵ.

Theo các số liệu của các chuyên gia học viện y học mang tên Sechenov, Nga, hehicobater sống trong niêm mạc dạ dày chừng 70% người Nga, nhưng không phải ai cũng bị bệnh loét dạ dày. Vấn đề không phải là sự tồn tại của hehicobacter mà là việc chúng ta tạo ra những điều kiện để sinh sôi nảy nở. Càng nhiều thương tổn ở niêm mạc dạ dày thì vi khuẩn càng dễ hoành hành.

Quan niệm: Sô đa làm dịu cơn đau do viêm loét dạ dày gây ra

Khi thừa axit thì cơn đau có thể giảm nhờ uống sữa hay chút sô đa pha với một cốc nước, cũng giống như trường hợp đau tim dùng nitrogliserin. Nhưng chỉ dịu cơn đau (do axit clohiđric bị pha loãng trong dạ dày), vì đây không phải là cách chữa bệnh. Nếu dùng liên tục sẽ dẫn tới nguy cơ bị táo bón.

Quan niệm: Tại bệnh viện các bác sĩ bắt nuốt ống cao su, lẽ ra chỉ thử máu là đủ

Thử máu không thể cung cấp một bức tranh hoàn chỉnh, thử máu cốt để phát hiện vi khuẩn. Để chẩn đoán bệnh dạ dày, cần phải nội soi. Nội soi cho phép không chỉ khẳng định chẩn đoán, mà nó còn xác định vị trí loét, kích cỡ loét cũng như lấy mẫu niêm mạc để sinh thiết. Lối nói uống ống cao su lạc hậu rồi. Những ống nội soi- camera video hiện đại rất nhỏ được đưa vào vị trí gây tê cục bộ. Toàn bộ thủ tục chỉ tốn vài phút.

Quan niệm: Sớm hay muộn sẽ phải cắt bỏ dạ dày

Hiện nay nhiều chuyên gia cho rằng cắt hay vá dạ dày đều vô ích vì bằng cách này không thể thủ tiêu hết helicobacter, vi khuẩn dễ dàng tìm được nơi cư trú mới. Nhưng thực tế hoàn toàn không phải như vậy. Khi bệnh đã trầm trọng, xuất huyết và nguy cơ thủng thì phẫu thuật là phương pháp duy nhất để cứu mạng sống.

Nói chung khi chữa bệnh loét dạ dày hiện nay người ta áp dụng loại thuốc tổng hợp có kết quả kiềm chế việc tiết ra axit dạ dày và thuốc diệt khuẩn (nếu tìm thấy helicobacter thì phải diệt).

Nếu tuân thủ mọi khuyến cáo của bác sĩ thì chỉ cần bốn đến sáu tuần là lành hoàn toàn các vết loét. Điều quan trọng là phải phòng bệnh: Không nên để tình trạng không tải khiến dạ dày co bóp tiết ra axit bào mòn thành dạ dày. Không nên để đói, nhưng ăn ít, ăn thành năm hay sáu bữa nhỏ.

phân biệt viêm loét dạ dày và bệnh ung thư 4

Quan niệm: Có thể chữa loét dạ dày tá tràng bằng rượu vốtca

Khoa học hiện nay chỉ biết những ca bệnh do vốtca gây loét dạ dày, chứ không phải là ngược lại. Nhưng kỳ lạ thay trong số những bệnh nhân bị loét dạ dày rất nhiều người tin vào chuyện hoang đường rằng rượu vốtca là liều thuốc thần. Rượu mạnh có hại cho niêm mạc, kể cả niêm mạc dạ dày.

Để vết loét không trầm trọng thêm hãy ngừng uống rượu, thậm chí ngừng cả uống bia vì bia làm tăng độ axit của dịch dạ dày. Nếu bạn còn tơ tưởng đến liệu pháp rượu thì hãy ngâm một cốc mật ong trong nửa lít rượu để dự phòng. Nhưng nhớ là chỉ sau khi chữa bệnh xong, mỗi lần uống một thìa sau bữa ăn trong vòng 1,5- 2 tháng.

Những nhân tố gây nguy cơ mắc bệnh:

Stress: Cứ hai người thì có một người bị bệnh loét dạ dày do nguyên nhân thần kinh.

Hút thuốc: Bản thân nicotin cũng đã phá hủy niêm mạc vì thế thuốc lá là bạn đồng hành của helicobacter.

Nghiện rượu: Rượu bào mòn niêm mạc dạ dày, làm giảm sức bảo vệ chung của cơ thể, kiềm chế phản ứng của những thụ quan thần kinh.

Dinh dưỡng không hợp lý: Những món cay, mặn, một số chất bảo quản cũng làm giảm trạng thái niêm mạc.

Dùng một số thuốc trong đó có thuốc chống đông máu. Bản thân loại aspirin khi đi vào dạ dày cũng phá hủy niêm mạc, vì vậy chỉ nên uống loại thuốc này sau khi ăn no.

Bị viêm loét dạ dày nặng dẫn đến xuất huyết lại tưởng bị trúng gió

Nhìn dáng vẻ nhanh nhẹn, khoẻ mạnh, ít ai ngờ anh Huỳnh Lâm đã từng đối mặt với cái chết. Đó là một kinh nghiệm nhớ đời của anh từ ba năm trước.

Công việc hàng ngày của anh Huỳnh Lâm, là giúp vợ dọn hàng trong một con hẻm nhỏ ở quận 4, TP.HCM.

Như thường lệ, anh Huỳnh Lâm chở vợ ra quán, chuẩn bị cho một ngày buôn bán. Đang quét dọn khu vực buôn bán, bỗng anh thấy đau nhói ở bụng dưới. “Chắc sáng nay chưa ăn gì nên lạnh bụng”, nghĩ thế nên anh vẫn tiếp tục công việc.

Thế nhưng, cơn đau ngày càng dữ dội hơn rồi lan ra khắp bụng. Anh Huỳnh Lâm có cảm giác như mũi bị nghẹt, không thể thở được. Bụng cứng lại, tức, rồi anh bắt đầu nôn. Người toát mồ hôi đầm đìa, mặt tái xanh, anh với lấy chiếc ghế gần đấy, định ngồi nghỉ thì ngất đi.

phân biệt viêm loét dạ dày và bệnh ung thư 5

Chị Bé, vợ anh, vội vàng đưa chồng về.

Về đến nhà, anh Huỳnh Lâm gần như lâm vào tình trạng hôn mê, chân tay vẫn rã rời. “Sáng nay đi sớm, chắc nó trúng gió độc rồi”, mẹ anh Lâm đoán. Bà đỡ con trai nằm sấp xuống và ra sức cạo gió.

“Mẹ cho nó uống ly thuốc này đi, chắc sẽ đỡ hơn”, chị ruột của anh Huỳnh Lâm cũng sốt sắng không kém. Chị tìm được trong tủ thuốc một viên thuốc sủi kiên đem pha với nước cho em trai uống. Thế nhưng, uống xong anh Huỳnh Lâm cảm thấy khó chịu hơn.

“Không ổn rồi, bụng nó đang lạnh, để mẹ pha ly nước gừng”. Sau đó, bà vội đi nấu cháo vì sợ anh Lâm đói nên bị lả đi. Cứ thế, ba người phụ nữ trong nhà thay nhau “chữa bệnh” cho anh Huỳnh Lâm.

Đến khoảng chín giờ, anh Huỳnh Lâm bắt đầu thở gấp, nói không ra hơi. Vợ anh hoảng qúa, nói với mẹ chồng: “Phải đưa anh ấy vào bệnh viên thôi mẹ ơi”. Khi đó, anh Lâm gần như kiệt sức, không bước đi được. Dù nhà chỉ cách Bệnh viện An Bình, TP.HCM, chừng 150m, mất khoảng năm phút đi bộ nhưng phải khó khăn lắm, chị và mẹ chồng mới dìu được anh Huỳnh Lâm đến bệnh viện.

Anh Huỳnh Lâm nhanh chóng được đưa vào phòng cấp cứu. “Bệnh nhân Huỳnh Lâm bị xuất huyết dạ dày và hành tá tràng, chỉ cần nhập viện muộn 15 phút là có thể nguy hiểm đến tính mạng”, bác sĩ Thanh Tâm cho biết.

Lúc đó, chị Bé và mẹ chồng mới ngỡ ngàng vì từ sáng đến giờ họ cứ nghĩ anh Huỳnh Lâm bị trúng gió. Đáng nói là những cách điều trị của họ đã làm cho tình trạng dạ dày của anh trở nên xấu đi.

Khoảng 3 giờ chiều cùng ngày, sau khi truyền đến chai nước biển thứ ba, anh Lâm mới mở mắt.

Thực phẩm tốt cũng cần sử dụng hợp lý

Thông thường, bệnh nhân bị viêm loét dạ dày là do uống bia, rượu quá nhiều. Anh Huỳnh Lâm không phải là bạn của thần lưu linh, ăn uống rất điều độ nhưng lại có thói quen uống nước sô-đa và ăn gừng tươi hàng ngày. Mỗi ngày, anh uống từ 2 – 3 lon sô – đa và có hôm ăn đến 2 – 3 củ gừng tươi.

“Sô – đa và gừng không phải là loại thực phẩm không tốt nhưng khi dùng quá nhiều có thể bị phản tác dụng. Lâu ngày, chất chua trong sô-đa và chất nóng trong gừng trở thành tác nhân phá hoại dạ dày của anh Lâm”, bác sĩ Tâm cho biết.

Ngoài ra, bệnh nhân bị xuất huyết dạ dày không được phép ăn thực phẩm nóng mà chỉ được uống sữa lạnh để tránh tác động đến các cục máu đông trong dạ dày, gây chảy máu. Tuy nhiên, anh Huỳnh Lâm lại được gia đình cho ăn cháo nóng, uống nước gừng… nên càng làm tình trạng bệnh nặng thêm.

Bác sĩ Tâm cho biết thêm:”Biểu hiện của bệnh đau dạ dày ở giai đoạn nhẹ là ợ chua, cảm giác nóng rát ở vùng thượng vị, đầy bụng, khó tiêu, đau bụng sau khi ăn. Tuy nhiên, nhiều người không đi khám mà tự mua thuốc giảm đau uống. Ổ viêm loét không được điều trị khiến bệnh ngày càng nặng”.

Leave a Reply