Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Nổi mề đay khi trời lạnh – Nguyên nhân vì sao và cách chữa?

Nguyên nhân gây nổi mề đay khi trời lạnh

Nguyên nhân gây ra mề đay do lạnh rất phức tạp: một số người có cơ địa dị ứng với nhiệt độ lạnh; do di truyền: bố, mẹ mắc bệnh mề đay thì con cái dễ mắc bệnh; do nhiễm virut và một số bệnh lý khác. Trong đó, nguyên nhân gây bệnh chủ yếu là do yếu tố cơ địa, tức là cơ thể dễ nhạy cảm với các yếu tố kích thích như lạnh ẩm đột ngột. Một số loại thức ăn, phấn hoa, vi khuẩn, vi nấm, giun sán; do dùng một số loại thuốc Đông y hoặc Tây y. Mề đay nổi lên là do phản ứng quá mẫn giữa kháng thể có sẵn trong cơ thể khi gặp kháng nguyên lạ (dị nguyên). Khi bạn bị nhiễm lạnh sẽ kích thích cơ thể sản xuất ra nhiều histamin và các hóa chất của hệ thống miễn dịch khác vào da gây nổi mề đay, mẩn ngứa và nhiều triệu chứng dị ứng khác.

Tình trạng nổi mề đay do lạnh có thể xảy ra ở bất kỳ ai, tuy nhiên, có các đối tượng dễ mắc bệnh hơn, đó là: trẻ em, thanh thiếu niên. Bệnh cũng hay tái phát ở những người này. Ngoài ra, những người mắc các bệnh như nhiễm virut, mycoplasma, viêm phổi… cũng dễ bị nổi mề đay khi nhiễm lạnh.

Người mẫn cảm với lạnh có thể nổi mề đay ở vùng da tiếp xúc với lạnh hoặc khắp thân mình. Nếu bị ngâm nhúng một phần chân tay trong nước lạnh có thể gây ra các triệu chứng toàn thân nặng hoặc bị sốc.

nổi mề đay khi trời lạnh

Triệu chứng nổi bật của chứng nổi mề đay do trời lạnh

Triệu chứng nổi mề đay bắt đầu ngay sau khi da tiếp xúc đột ngột nhiệt độ không khí hoặc nước lạnh. Đặc trưng của bệnh là các mảng sẩn đỏ trên da, đường kính từ vài mm đến vài cm hoặc bị sẩn cả mảng rất to. Ngứa là triệu chứng điển hình nhất của bệnh: ngứa rất dữ dội, càng gãi càng ngứa, có khi bệnh nhân gãi đến chảy cả máu vẫn không đỡ ngứa. Da của bệnh nhân thường bị sẩn, phù, xuất hiện rất nhanh ở bất kỳ vùng da nào. Kích thước và hình dáng của các mảng sẩn thay đổi nhanh chóng, khi lặn đi thường không để lại dấu vết gì. Các triệu chứng mề đay lạnh thường nặng hơn trong thời gian tái làm ấm da tiếp xúc. Đa số các phản ứng nổi mề đay lạnh xảy ra khi da tiếp xúc với nhiệt độ lạnh, từ 4 – 10oC, nhưng cũng có một số người nổi mề đay với nhiệt độ ấm hơn. Điều kiện lạnh ẩm và gió có thể làm tăng nguy cơ nổi mề đay.

Triệu chứng ngứa phát ban (wheals) trên diện tích da tiếp xúc với lạnh, thường kéo dài khoảng nửa giờ. Sưng tay khi đang cầm nắm các vật lạnh. Sưng môi khi ăn thức ăn lạnh. Sưng lưỡi và họng, có thể gây khó thở do phù nề hầu họng hay đường hô hấp. Bệnh nhân có thể bị bất tỉnh; nhịp tim nhanh; sưng chân tay hoặc thân mình; đau quặn bụng, nôn, tiêu chảy; phù não; khó thở cấp tính rất nguy hiểm đến tính mạng.

Phương pháp điều trị chứng nổi mề đay

Không có cách chữa cho mề đay lạnh, nhưng điều trị có thể giúp đỡ. Điều trị bao gồm việc tránh nhiệt độ lạnh và phơi nhiễm với những thay đổi đột ngột về nhiệt độ. Thuốc men có thể giúp ngăn ngừa và giảm bớt triệu chứng.

Thuốc dùng để điều trị mề đay lạnh bao gồm:

Thuốc kháng histamine. Các loại thuốc này chặn việc phát hành sản xuất các triệu chứng của histamine. Một số thuốc có toa, trong khi những người khác đòi hỏi phải có toa bác sĩ. Ví dụ như loratadine, fexofenadine, cetirizine, levocetirizine và desloratadine.

Cyprohepxadine. Đây là một thuốc kháng histamine mà cũng ảnh hưởng đến xung thần kinh dẫn đến các triệu chứng.

Doxepin. Thông thường dùng để điều trị lo âu và trầm cảm, thuốc này cũng có thể làm giảm các triệu chứng nổi mề đay lạnh.

Các loại thuốc này sẽ không chữa bệnh nổi mề đay lạnh, nó sẽ chỉ giảm triệu chứng. Nếu có mề đay lạnh vì một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn, có thể cần dùng thuốc hoặc điều trị khác cho các điều kiện đó.

Phòng tránh nổi mề đay khi trời lạnh

Mề đay do lạnh đôi khi rất nguy hiểm đến tính mạng của bệnh nhân, vì vậy, mọi người cần chú ý phòng tránh. Nếu bạn chưa bị nổi mề đay do lạnh, bạn nên thử xem mình có bị mẫn cảm với nhiệt độ lạnh hay không. Bạn dùng một viên nước đá áp vào da cẳng tay trong 4-5 phút rồi bỏ ra, quan sát vùng da đó trong 10 phút. Kết quả: khi da ấm trở lại, nếu có một vòng mề đay xuất hiện kèm theo ngứa là bạn thuộc người có cơ địa dễ dị ứng với lạnh. Bạn cần tránh nhiễm lạnh, không ngâm tay chân trong nước lạnh, không lội qua sông, qua suối khi trời lạnh vì có thể nguy hiểm đến tính mạng. Không có cách nào để tránh bị nổi mề đay do lạnh ở lần đầu tiên, nhưng có thể giúp ngăn ngừa bằng cách tránh tiếp xúc với nhiệt độ lạnh, đặc biệt là để vùng da hở tiếp xúc với lạnh.

Mọi người đều có thể bị nổi mề đay do lạnh, không phân biệt lứa tuổi, giới tính, vùng, miền. Vì vậy, ai cũng cần đề phòng mắc bệnh, nhất là trong mùa đông giá rét. Việc ăn, uống cũng góp phần quan trọng trong việc phòng bệnh mề đay tái phát. Người bị bệnh mề đay nên kiêng các loại thức ăn dễ gây bệnh như tôm, cua, ốc, lạc, dứa… Không nên uống rượu, bia bởi các thức uống này là các yếu tố thuận lợi cho bệnh mề đay xuất hiện hoặc tái phát. Tránh để lạnh xảy ra đột ngột, khi thay đổi thời tiết từ nóng sang lạnh, cần mặc đủ ấm, nhất là khi ra khỏi nhà và không nên nằm ngủ trong phòng có gió lùa lạnh. Giữ vệ sinh răng miệng, đường hô hấp trên miệng, mũi, hầu họng để tránh mắc các bệnh do vi khuẩn, virut. Hàng ngày, nên đánh răng sau bữa ăn và sau khi ngủ dậy; súc miệng bằng nước muối sinh lý. Khi bị nổi mề đay, bạn cần hạn chế gãi để tránh gây xây xát, chảy máu tránh bội nhiễm da, mưng mủ dễ gây biến chứng nặng.

Cách điều trị nổi mề đay khi trở trời, thời tiết lạnh

Hỏi: Thường là trở trời thì tôi hay bị bệnh nổi mề đay. Mong bác sĩ bảo cho tôi cách điều trị bệnh này?

Trả lời của bác sĩ chuyên khoa da liễu

Chào bạn!

Bệnh mề đay là bệnh ngoài da khá phổ biến có thể do rất nhiều nguyên nhân gây ra như thời tiết, thực phẩm, thuốc, hoá chất, vi khuẩn, ký sinh trùng, các bệnh hệ thống, bệnh nội tiết, do di truyền,… Trong đó với trường hợp mề đay do thời tiết thì thời tiết lạnh hoặc thời tiết nóng đều có thể gây ra mề đay, tùy theo cơ địa từng người.

Trường hợp của bạn, không rõ khi thay đổi thời tiết lạnh hay nóng thì bạn bị mề đay. Tuy nhiên, dù nguyên nhân gì thì mề đay thường chia thành hai loại chính, gồm:

Mề đay cấp tính: biểu hiện đột ngột ở bất cứ vùng nào trên cơ thể, tổn thương là những sần, phù nề, ngứa dữ dội, có thể kèm theo sốt cao, nôn mửa, đau quặn bụng, khó thở…. Tổn thương có thể xuất hiện trong vài phút tới vài giời rồi lặn, hoặc liên tiếp kéo dài nhiều đợt nhưng thường dưới 8 tuần.

Mề đay mạn tính: khi tình trạng nổi mề đay kéo dài trên 8 tuần, tổn thương có thể nhiều hay ít, có thể liên tục hoặc ngắt quãng, gồm một số dạng tổn thương như: thành vệt dài, thành vòng; sần, mụn nước, phỏng nước; mảng đỏ, to phù nề mặt hoặc bộ phận sinh dục, thường kéo dài vài giờ nhưng có thể gây nguy hiểm như gây chèn ép đường hô hấp trên, dẫn tới khó thở cấp; mề đay cấp tiết cholin xuất hiện khi đi ra nắng, vận động thể lực, biểu hiện ngứa toàn thân.

Như vậy, trường hợp của bạn cần xác định mề đay cấp tính hay mạn tính, đồng thời xác định mề đay do thời tiết nóng hay lạnh để từ đó có hướng xử lý phù hợp. Việc điều trị sẽ hiệu quả sau khi xác định chính xác mề đay do cơ địa di truyền hay do một rối loạn, bệnh lý nào đó gây ra. Do đó, bạn nên tới cơ sở y tế chuyên khoa dị ứng (trung tâm dị ứng miễn dịch lâm sàng thuộc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), khoa da liễu dị ứng bệnh viện đa khoa tỉnh, bệnh viện Da Liễu (TPHCM) để khám và điều trị thích hợp. Để phòng bệnh, bạn cần lưu tâm: nếu bị mề đay do lạnh, cần luôn giữ ấm cho cơ thể: tắm nước ấm, khi ra ngoài phải giữ ấm toàn thân; nếu bị mề đay do nóng thì cố gắng tránh môi trường nóng bức, giữ cơ thể, làn da thoáng mát.

Leave a Reply