Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Nghi thức và cách làm lễ cúng đầy tháng cho bé gái

Lễ cúng đầy tháng (hay còn gọi là lễ cúng Mụ) là nghi lễ rất quan trọng vì theo phong tục Việt, đó là ngày để cha mẹ cùng toàn thể gia đình tỏ lòng biết ơn với 12 bà Mụ và Đức ông đã đem thiên thần nhỏ đến nhà, giúp mẹ tròn con vuông… 

lễ đầy tháng cho bé gái

* Thời gian tổ chức lễ đầy tháng

Các gia đình khi làm lễ đầy tháng cho con thường băn khoăn lựa chọn giữa ngày dương hay ngày âm. Thường thì các gia đình làm lễ cũng đầy tháng cho bé con  trên nguyên tắc “gái sụt hai, trai sụt một” (tức là cúng đầy tháng cho bé gái phải làm trước 2 ngày, còn với bé trai thì làm trước một ngày).

* Lễ vật cũng đầy tháng cho con gái

Theo tục từ xưa, mâm đồ cúng không thể thiếu trong ngày lễ đầy tháng của bé gái. Đồ lễ cúng đầy tháng cho bé được xếp trên hai bàn: một bàn nhỏ và thấp hơn để bày lễ vật cúng kính Đức ông, bàn lớn còn lại bày lễ vật cúng kính 12 bà Mụ.

Lễ vật cần chuẩn bị cho bàn cúng như sau:

– Lễ vật cúng kính Đức ông: Một con gà luộc, một tô cháo lớn, một tô chè lớn, ba đĩa xôi lớn, một miếng thịt quay, một đĩa hoa quả, trầu cau, hoa, rượu và đồ hàng mã (giấy tiền).

– Lễ vật cúng kính 12 bà Mụ: 12 bát chè, 12 đĩa xôi, 12 bát cháo, 12 ly nước, 2 đĩa bánh hỏi, các loại bánh dành cho trẻ con xếp thành 12 đĩa, khoảng 2 kg thịt quay chia làm 12 đĩa, đồ hàng mã (giấy tiền).

* Nghi thức cúng đầy tháng cho bé

Người xưa tin rằng, mỗi một đứa trẻ khỏe mạnh ra đời là công lao rất lớn của bà Mụ, người được cho là có công nặn và giúp mẹ tròn con vuông. Trên hết, đây còn là nghi thức để ra mắt một thành viên mới trong gia đình với họ hàng, bà con trong dòng tộc. Nghi thức thắp hương và khấn.

Sau khi sắp hết lễ vật lên bàn, một người lớn trong họ sẽ thực hiện nghi lễ thắp hương và khấn: “Hôm nay, ngày (mùng)… tháng… (âl), ngày cháu (nội hay cháu ngoại… ) họ, tên… tròn 1 tháng tuổi, gia đình chúng tôi bày mâm lễ vật này, cung thỉnh thập nhị mụ bà và tam đức ông trước về chứng minh nhận lễ, sau tiếp tục phù trợ cho cháu (tên… ) mạnh tay, mạnh chân, mau lớn, hiền, ngoan, phù trợ cho gia đình an vui, hạnh phúc”.
lễ đầy tháng cho bé gái

*Nghi thức khai hoa:

Đặt trẻ ở trên bàn giữa, người lớn trong họ sẽ thắp hương và bắt đầu mở lời xin phép khai hoa. Sau đó, người chủ lễ sẽ bồng đứa trẻ trên tay, đồng thời cầm một cành hoa quơ qua quơ lại miệng bé và đọc những lời cầu chúc mang ý nghĩa tốt đẹp:

“Mở miệng ra cho có bông, có hoa,
Mở miệng ra cho kẻ thương, người nhớ,
Mở miệng ra cho có bạc, có tiền,
Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến…”​

*Nghi thức đặt tên cho con

Sau khi cầu chúc điều tốt lành đến với đứa trẻ, người chủ lễ sẽ tiếp tục nghi thức Xin Keo. Theo đó, chủ lễ sẽ lấy 2 đồng tiền cổ làm bằng bạc thật và gieo vào một chiếc đĩa sâu lòng. Nếu có một mặt úp, một mặt ngửa thì chứng tỏ cái tên đã được tổ tiên chứng giám và ưng thuận. Ngược lại, nếu đều là 2 mặt úp hoặc 2 mặt ngược thì phải tiến hành gieo đồng tiền này lại.

Nếu đã 3 lần mà vẫn chưa được thì phải đặt tên khác cho trẻ.
Ngày nay, khi sinh trẻ ra, mọi người thường đặt tên con ngay để làm các thủ tục khai sinh nên tập tục Xin Keo này cũng không còn tồn tại. Tuy nhiên, một số gia đình vẫn còn giữ tục này như một truyền thống gia tộc.

Ngoài ra, theo tục xưa, sau Xin Keo người mẹ cũng phải được làm phép để tẩy uế và kết thúc thời gian ở cữ. Theo đó, mẹ phải bồng trẻ bước qua một nồi nước sôi có đặt đinh nung đỏ nhiều lần (trai 7 lần, gái 9 lần) và sau đó đi quanh nhà. Trong lúc đi, mẹ cố tình làm rơi tiền để cầu mong cuộc sống của con sau này dư dả, đủ đầy.

Dù ngày nay, việc tẩy uế cho người mẹ sau sinh đã được coi là hũ tục và không còn tồn tại nhưng chút sót lại của việc đánh rơi tiền từ tục tẩy uế này vẫn còn được duy trì ở số ít gia đình.

*Sau tất cả các nghi thức này là lời cầu chúc và lì xì của những người họ hàng trong dòng tộc cũng như các vị khách tham dự tiệc mừng.

Trong quá trình hội nhập và phát triển hiện nay, nhiều hình thức tín ngưỡng dân gian trong đó có Lễ đầy tháng đang dần bị mai một và thậm chí bị lãng quên. Lễ đầy tháng là một nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời và có ý nghĩa trong cuộc sống mỗi chúng ta vì vậy cần được gìn giữ và phát huy.

Leave a Reply