Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Đi ngoài phân đen là bệnh gì và có nguy hiểm hay không?

Đi ngoài phân đen thường có 3 nguyên nhân chính: thứ nhất là do ăn uống các thức ăn sậm màu như huyết heo, gà, thứ 2 là do uống một vài loại thuốc, thứ 3 là do bệnh lý như xuất huyết đường tiêu hóa. Dù nguyên nhân nào đi nữa, nếu bạn bị đi ngoài phân đen vài ngày liên tục, bạn nên đi khám bác sĩ ngay lập tức.

Bình thường có thể thấy phân đen trong một số trường hợp do cách ăn uống hoặc một số loại thuốc, chẳng hạn như ăn huyết, bổ sung sắt… Tuy nhiên, phân đen cũng có thể là dấu hiệu của một bệnh lý hoặc tình trạng nghiêm trọng, chẳng hạn như: xuất huyết đường tiêu hóa do viêm loét hay ung thư đường tiêu hóa.

đi ngoài phân đen

Máu có thể chảy từ bất kỳ phần nào của hệ thống tiêu hóa. Từ miệng đến hậu môn, bất kỳ chấn thương hay tổn thương mà gây chảy máu có thể dẫn đến việc bài tiết phân có máu. Bên cạnh đó, máu từ tổn thương mũi họng chảy xuống và được nuốt vào. Phân đen sệt như là hắc ín và mùi hôi thối thường là một triệu chứng của chảy máu đường tiêu hóa trên từ dạ dày, gan mật, thực quản hoặc ruột non. Tùy thuộc vào tổn thương nhỏ hay to, mức độ xuất huyết, thời gian máu lưu lại trong đường ruột mà bạn có thể thấy được bằng mắt thường từ máu đỏ tươi, đến máu màu đen, đôi khi khó thấy bằng mắt thường vì chỉ với lượng rất nhỏ máu trong phân nên không thay đổi đáng kể màu sắc của phân, điều này được gọi là có máu ẩn trong phân. Tổn thương từ đường tiêu hóa thấp hơn, bao gồm đại tràng, trực tràng, hay hậu môn thường gây chảy máu máu đỏ tươi có thể lẫn với cục máu đông, đôi khi pha trộn phân, được gọi là phân có máu tươi (hematochezia).

Những triệu chứng khác có thể xảy ra với phân đen?

Phân đen có thể kèm theo các triệu chứng khác, khác nhau tùy thuộc vào các rối loạn, bệnh tật hoặc tình huống. Các triệu chứng có thể thấy:

– Đau bụng.

– Thay đổi thói quen đi tiêu.

– Tiêu chảy.

– Đầy hơi hoặc chứng khó tiêu các triệu chứng giống cúm (mệt mỏi, sốt, đau họng, nhức đầu, ho, đau nhức và đau) phân có mùi hôi thối.

– Buồn nôn và ói mửa.

– Vàng da.

– Ăn không ngon miệng.

– Đau hoặc cảm giác nóng rát trực tràng.

– Giảm cân không do chủ ý.

Các triệu chứng nghiêm trọng

Trong một số trường hợp, phân đen có thể chỉ ra một tình huống đe dọa tính mạng khi có các triệu chứng sau đây:

– Thay đổi tri giác, ý thức: như lơ mơ, hôn mê hoặc không đáp ứng với kích thích.

– Thay đổi trạng thái tâm thần hoặc thay đổi hành vi đột ngột, chẳng hạn như sự nhầm lẫn, mê sảng, hôn mê, ảo giác và ảo tưởng.

– Chóng mặt.

– Sốt cao (hơn 39oC).

– Đánh trống ngực, nhịp tim nhanh

– Liên quan hô hấp: chẳng hạn như: khó thở, thở dốc, thở khò khè, không thở được, hoặc nghẹt thở.

– Bụng gồng cứng như tấm ván.

– Đau bụng dữ dội.

– Tiêu chảy nặng.

– Nôn ói máu hoặc chất màu đen (giống như bã cà phê).

– Cảm giác yếu sức.

Nguyên nhân gây đi ngoài phân đen

Phân đen có thể là một triệu chứng của nhiều bệnh, rối loạn khác nhau như do nhiễm trùng, chấn thương, viêm và bệnh ác tính. Nguyên nhân phổ biến bao gồm loét dạ dày (loét dạ dày) và viêm đường tiêu hóa từ việc sử dụng các loại thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs, như ibuprofen và aspirin…).

Phân có màu đen thường do chảy máu từ đường tiêu hóa trên (thực quản, dạ dày, ruột non). Bệnh lý tai mũi họng gây chảy máu (bệnh nhân nuốt máu xuống đường tiêu hóa). Phân màu đỏ hoặc màu nâu sẫm thường có nguồn gốc từ chảy máu ở đường tiêu hóa thấp hơn (đại tràng, trực tràng hay hậu môn). Một số tình huống hay được các bác sĩ chú ý:

– Chấn thương bụng hoặc thực quản.

– Bất thường về mạch máu: dị dạng mạch máu có thể xảy ra bất cứ vị trí nào trên đường tiêu hóa, có thể có nhiều đám dị dạng trên cùng một vùng hoặc chúng có thể rải rác ở một vài vị trí khác nhau.

– Chảy máu do giãn tĩnh mạch thực quản: liên quan bệnh lý gây xơ gan.

– Chảy máu từ dạ dày tá tràng bị viêm hay loét.

– Tổn thương dạ dày, tá tràng gây ra bởi các loại thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), corticoide, hoặc bia rượu, stress…

– Chảy máu đường mật: tình trạng máu chảy trong đường dẫn mật do các bệnh lý có liên quan giữa đường mật và các mạch máu, như sỏi túi mật, viêm túi mật xuất huyết, viêm đường mật, bệnh mạch máu, chấn thương gan mật, các thủ thuật thực hiện tại gan mật (sinh thiết gan, dẫn lưu đường mật xuyên gan qua da…).

– Thiếu máu cục bộ đường ruột: xảy ra khi máu nuôi dưỡng ruột giảm sút,có thể ảnh hưởng ruột non, ruột già (đại tràng) hoặc cả hai, tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn mạch máu do huyết khối hoặc mảng bám do xơ vữa mạch máu hoặc các tác nhân ảnh hưởng sự cung cấp máu cho đường ruột (u, chấn thương, hậu phẫu bụng…) là một tình trạng nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong.

– Viêm túi thừa (diverticulitis): theo thời gian các túi thừa nhỏ có thể hình thành ở bất cứ vị trí nào trên ống tiêu hóa, nhưng thường xuất hiện ở phần cuối của đại tràng. Khi những túi thừa bị vi khuẩn xâm nhập, nó có thể bị viêm và có thể vỡ, gây ra chảy máu và gây ra đại tiện phân có màu đen.

– Bệnh viêm ruột (bao gồm bệnh Crohn và viêm loét đại tràng).

– Xạ trị.

– Ung thư dạ dày hoặc các loại ung thư đường tiêu hóa(ung thư đại tràng).

Phân đen có thể được gây ra bởi thuốc men và các chất tiêu hóa khác bao gồm:

– Thuốc có chứa Bismuth, chẳng hạn như Pepto Bismol hoặc Kaopectate.

– Cam thảo đen (Black licorice).

– Thuốc bổ sung sắt.

– Ăn huyết: một số người hay ăn tiết canh hoặc huyết của vịt, gà, heo… nấu chín.

Đại tiện phân đen có gây nguy hiểm gì không?

Phân đen nếu do xuất huyết tiêu hóa có thể báo hiệu một căn bệnh nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng hay không phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra nó, tốc độ và mức độ xuất huyết. Thất bại trong việc tìm kiếm chẩn đoán và điều trị kịp thời có thể dẫn đến biến chứng đe dọa tính mạng, thường được đề cập như:

– Thiếu máu.

– Xuất huyết và mất máu nặng gây sốc.

– Sự lan rộng hay di căn của ung thư.

– Chảy máu đường mật thể nặng có thể dẫn đến các biến chứng nhiễm trùng và tử vong.

Bác sĩ sẽ chẩn đoán như thế nào?

Dựa vào bệnh sử, tiền sử và khám lâm sàng để xem mức độ xuất huyết như thế nào (cấp cứu hay chưa), vị trí gợi ý xuất huyết từ đó hường đến nguyên nhân. Bên cạnh đó cần có một số phương tiện cận lâm sàng để hỗ trợ chẩn đoán và điều trị như:

– Xét nghiệm CTM, thời gian máu chảy máu đông, nhóm máu…

– Xét nghiệm máu ẩn trong phân: với những trường hợp khó phân biệt liệu có máu trong phân hay không? Bác sĩ dùng test này để tìm dấu vết của máu trong phân (FOBT), nhằm phát hiện mất máu tiềm ẩn trong đường tiêu hóa.

– Siêu âm, chụp cản quang đại tràng và trực tràng, CT-Scan, chụp MRI, nội soi dạ dày tá tràng, nội soi hậu môn và trực tràng…

Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của chảy máu. Đối với chảy máu nghiêm trọng, bạn có thể được đề nghị nhập viện để theo dõi và xử lý.

Làm gì để phòng ngừa đi ngoài phân đen?

– Ăn nhiều rau củ quả và các thực phẩm nhiều chất xơ và ít chất béo bảo hoà. Điều này giúp giảm táo bón, bệnh trĩ, bệnh túi thừa, và ung thư đại tràng.

– Tránh dùng liều cao và kéo dài các loại thuốc kháng viêm như ibuprofen, naproxen, diclofenac và aspirin. Chúng kích ứng dạ dày và gây loét.

– Không uống rượu hoặc uống thật ít. Rượu gây kích ứng niêm mạc thực quản và dạ dày.

– Không hút thuốc. Hút thuốc gây loét và ung thư đường tiêu hoá.

– Cố gắng tránh stress – một yếu tố thuận lợi gây loét tiêu hoá.

– Bệnh nhân nhiễm H pylori cần được dùng kháng sinh và thuốc kháng tiết acid để ngăn ngừa loét tiêu hoá tái phát.

– Càng chẩn đoán sớm ung thư đại tràng thì khả năng điều trị khỏi càng cao. Sau 50 tuổi, Hiệp Hội Ung Thư Mỹ khuyến cáo thực hiện một hoặc nhiều các xét nghiệm tầm soát dưới đây để phát hiện sớm ung thư đại tràng hoặc tình trạng tiền ung thư:

– Xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân mỗi năm.

– Nội soi đại tràng sigma bằng ống mềm hoặc chụp đại tràng mỗi 5 năm.

– Nội soi đại tràng mỗi 10 năm.

Hỏi bác sĩ: Vì sao đau bụng trên rốn và đi ngoài phân đen?

Thưa bác sĩ, Tôi đi ngoài phân có màu đen và hay đau bụng trên rốn. Tôi đang rất lo lắng, không biết có vấn đề gì không ạ? Mong nhận được sự tư vấn từ bác sĩ. Tôi chân thành cám ơn!

Bác sĩ tư vấn: Bạn không nói rõ bạn đi ngoài phân đen nhưng cứng chắc hay sệt. Nếu phân cứng màu đen, có thể bạn bị táo bón rồi, cần thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt (ăn đầy đủ rau trái cây, yaourt, uống đủ nước > 2 lít nước/ngày, vận động hợp lí, không ngồi hay đứng quá lâu, tập thói quen đi cầu mỗi ngày…).

Còn nếu bạn đi ngoài phân đen sệt kèm đau bụng trên rốn (đau thượng vị), có thể kèm thêm ợ hơi, ợ chua hay ợ nóng rát, khả năng cao bạn bị xuất huyết tiêu hóa trên mà nguyên nhân do viêm loét dạ dày tá tràng.

Bạn nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa để được làm thêm 1 số xét nghiệm, chẳng hạn như nội soi dạ dày, làm test clo, xét nghiệm phân… và điều trị kịp thời, vì để lâu sẽ có nhiều biến chứng, khó cho việc điều trị, bạn nhé.

Chúc bạn mau khỏi bệnh!

Chia sẻ kinh nghiệm: Đi cầu phân đen – Có nên đi khám và ăn uống như thế nào cho hợp lý?

(Bạn Nguyên Bảo): Em xin tóm tắt các triệu chứng như sau mong các bác sĩ giúp đỡ:

Sáng qua em dậy muộn có dấu hiệu mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, người lạnh lạnh, chân tay hơi tê mỏi, sau đó em ăn trưa với mỳ tôm, nước chanh, hoa quả thì thấy có đỡ hơn. Nhưng sau đó em đi cầu ra phân đen, đen hoàn toàn nhưng phân bình thường không lỏng, không sệt. Sau đó đến tối em có uống sữa và ăn bánh mỳ thì khi đang ngồi máy tính thì bị choáng phải lên giường nằm ngay. 1 lúc sau thì đỡ và vãn thấy mệt mệt, Sau đó cũng đi phân đen. Sáng nay cũng vẫn thế, tuy có đỡ mệt hơn. Em không bị nôn, không đau bụng hay chán ăn ạ.

Em muốn hỏi bác sĩ em bị bệnh gì và nên ăn uống như thế nào cho hợp lý?

(Thành viên Hà Dũng) Em nên đi khám ngay. Biểu hiện của em có thể là do xuất huyết tiêu hóa. Mất máu nên người cảm thấy mệt mỏi , hoa mắt, chân tay lạnh….

(Thành viên Lý Thị Hoa): Th­ứ nhất, bạn mô tả phân đen thì mọi người cũng chưa hình dung được phân đen như thế nào.
Thứ hai, nếu phân đen như bã cà phê, đã đi được 2 hay 3 lần đều như thế, bạn cảm thấy mệt mỏi, hơi chóng mặt thì có thể là triệu chứng của một xuất huyết tiêu hóa. bạn nên đi khám để biết được chính xác hơn.

(Thành viên Mai Thi): Nếu mình trong trường hợp của bạn mình sẽ hết sức thận trọng và đi khám ngay khi đã 2 đến ba lần đi phân đen mà không tìm được nguyên nhân (ví dụ như thức ăn hay thuốc chẳng hạn, như thuốc bổ máu có sắt cũng gây phân đen…). Phân đen ở đây là mầu đen như bã cafe chứ không phải tơi như bã cafe. Trường hợp này khả năng nhiều là thật sự bị xuất huyết tiêu hóa, bạn nên đi xét nghiệm lượng hồng cầu xem có bình thường không nếu cần người ta sẽ làm thêm vài thăm dò để làm rõ và tìm vị trí xuất huyết, nhiều khi cũng không tìm được mặc dù hồng cầu giảm rất nhiều và không hề đau bụng. nếu bạn để lâu, xuất huyết ồ ạt thì lúc đó rất nguy và cần phải truyền rất nhiều máu mới bù lại được. Lời khuyên là thận trọng tối đa nhất là trong trường hợp của bạn.. tìm kĩ xem có ăn uống gì lạ không… nếu là như có xuất huyết thật trong trường hợp này thì thường thường là xuất huyết cao (đường tiêu hóa trên) còn cụ thể ở đâu thì khó nói lắm.

5 Comments
  1. Chào bs, e hay đi phân đen hơi cứng và bị đầy hơi vài ngày do e đã ăn đồ chiên dầu mỡ với lượng khá nhiều liên tục 2 ngày trước đó. Nhưng mấy ngày nay e vẫn bị đi phân đen và đầy hơi dù đã k ăn dầu mỡ nhiều nữa, e k biết mình bị gì và có nên đi khám k? Ngoài 2 hiện tượng trên thì e k có bị gì thêm, mong bs trả lời cho e biết sớm, e xin cảm ơn

  2. E bị đầy hơi….

  3. Bố em đang bị xuất huyết đường tiêu hóa bị nôn ra lưng 1 chậu thau máu đi ngoài cũng ra máu nhưng đã được đưa lên điều trị ở bệnh viện huyện. Bsi đã cho đi nội soi thì thấy ở dạ dày rất nhiều ổ loét và mảng trắng bảo đi làm xét nghiệm sinh thiết nhưng vẫn chưa chỉ định đi làm và bảo đã cầm máu rồi ko còn chảy máu nữa. Nhưng đến ngày hôm nay đã là 9 ngày rồi mà bố em vẫn đi ngoài phân có màu đen xì và có mùi rất khó chịu. cho em hỏi xem tình trạng như vậy là sao. Em định cho bố em chuyển viện lên tuyến trung ương nhưng cứ phân vân. Xin tư vấn giúp em với ạ. Xin cảm ơn ạ

  4. bác sĩ cho con hỏi, con 17 tuổi con bị đau bụng đi phân đen lỏng, đầu con đau rim rim không biết con có bị làm sao không bác sĩ?

  5. e đi cầu phân ra bình thường nhưng lại có màu đen, e ko bị bất cứ những triệu chứng gì mà bác sĩ nêu ở trên, trước đó e có tham gia ct hiến máu, vậy ngnhân là gì ạ???

Leave a Reply