Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Có nên cắt amidan cho trẻ em và có biến chứng gì không?

Nhiều bà mẹ rất lo lắng khi được bác sĩ chỉ định cắt amidan cho con của mình. Một câu chung thường được các bà mẹ đặt ra là: Có nên cắt amidan cho trẻ, liệu sẽ có biến chứng gì không. Mời các bậc phụ huynh tham khảo thêm các thông tin về bệnh viêm amidan ở trẻ em để có quyết định cuối cùng cho trẻ.

Khi nào cần cắt amidan cho trẻ?

Trong thời gian qua, rất nhiều phụ huynh cũng đã gởi thư cho các bác sĩ tư vấn để thắc mắc về việc có nên cắt amidan cho trẻ hay không và nên cắt như thế nào. Như đã nói ở trên, amidan chính là cơ quan phòng vệ hữu hiệu nhất trong hệ thống miễn dịch của cơ thể. Vì thế , nếu trẻ lên cân đều đặn, phát triển bình thường, amidan trắng hồng, trơn láng và không bị viêm mãn tính thì không nên cắt amidan cho trẻ. Rất nhiều người có quan niệm “cắt amidan trẻ sẽ lớn nhanh hơn”, đây là một quan niệm sai lầm.

có nên cắt amidan cho trẻ 1

Chỉ nên cắt amidan khi bé hơn một lần bị viêm amidan cấp, amidan nhiễm trùng và có mủ. Bé được bác sĩ chẩn đoán viêm amidan mãn tính, khó nuốt khi ăn, ngủ ngáy, khó thở và có khả năng ngừng thở khi ngủ vì amidan sưng quá to. Amidan viêm sưng tái phát nhiều lần ảnh hưởng tới sức khỏe của bé (trên 5 lần/năm).

Chỉ định cắt amidan phải được xác định bởi bác sĩ chuyên khoa Tai – mũi – họng và bé cần phải được khám lâm sàng thật kỹ trước khi quyết định cắt amidan. Phẫu thuật cắt amidan là một phẫu thuật đơn giản nhưng cũng có khá nhiều biến chứng tiềm ẩn bên trong vì khu vực amidan liên quan đến nhiều dây thần kinh quan trọng và thường ảnh hưởng tới sức khỏe răng miệng.

Trẻ mấy tuổi thì có thể cắt amiđan được ? Đây là câu hỏi thường gặp nhất, và cũng là vấn đề thường bị hiểu sai nhiều nhất do sự truyền miệng với nhau giữa các bậc phụ huynh, hoặc cũng có thể do sự tư vấn không chính xác của chính các nhân viên y tế. Thật sự thì việc cắt amiđan hoàn toàn không phụ thuộc vào tuổi mà phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh do amiđan gây ra làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh.

Cắt amiđan có làm giảm sức đề kháng hoặc ảnh hưởng đến miễn dịch của trẻ không? Amiđan là một trong những cơ quan miễn dịch ở đường tiêu hóa và hô hấp trên, có chức năng tiết ra một số gluboline để phòng chống một số bệnh đi vào cơ thể qua đường miệng. Tuy nhiên, cho tới nay, các nghiên cứu trên thế giới cho thấy khi theo dõi ở các trẻ đã được cắt amiđan thì lượng globuline miễn dịch này có sự thay đổi không đáng kể và không hề ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch của trẻ.

Amiđan cần cắt khi nào? Các chỉ định cắt amiđan ở trẻ em bao gồm:

– Thứ nhất: Cắt amiđan khi amiđan phì đại gây tắc nghẽn, có hội chứng ngưng thở trong khi ngủ, bé thường có các triệu chứng như ngủ ngáy, trong giấc ngủ có cơn ngưng thở tím tái, giật mình, quấy khóc, đái dầm… Hoặc khi bé chậm lớn, kém ăn, hay bị ói, khó nuốt, khó nói do amiđan quá to.

– Thứ hai: Cắt amiđan khi bé bị viêm amiđan mạn tính, tái phát nhiều lần trong năm làm ảnh hưởng nhiều đến việc học tập, sức khoẻ và tài chính.

– Thứ ba: Cắt amiđan khi viêm amiđan gây ra các biến chứng như viêm phế quản phổi, viêm cơ tim do vi trùng ở amiđan, viêm cầu thận, viêm khớp do vi trùng ở amiđan, áp-xe quanh ami đan, viêm hạch cổ. Ngoài ra còn có những chỉ định cắt amiđan khác như trong trường hợp nghi ngờ bị ung thư, hoặc hôi miệng do amiđan có nhiều ngách hay đọng lại thức ăn, sỏi amiđan, nấm amiđan.

Cắt amiđan có cần phải nằm viện không? Hiện nay tại các bệnh viện lớn, các trẻ từ 4 tuổi trở lên có thể cắt amiđan và xuất viện trong cùng một ngày, nếu ở xa có thể nằm lại bệnh viện một đêm, các trẻ dưới 4 tuổi cần phải cắt amiđan vì những lý do đặc biệt bắt buộc thì cần nhập viện 2 đến 3 ngày cho đến khi thật sự ổn định mới xuất viện.

Cắt amiđan có tai biến nguy hiểm gì không? Tuy là một phẫu thuật đơn giản, thời gian phẫu thuật ngắn, thường tối đa không quá 30 phút, nhưng cũng như các phẫu thuật khác, phẫu thuật cắt amiđan cũng tiềm ẩn những tai biến như là tai biến do gây mê, tai biến do chảy máu sau mổ. Để phòng ngừa những tai biến này quí phụ huynh cần phải báo cho bác sĩ biết rõ những tiền căn dị ứng hoặc những bệnh lý nội ngoại khoa mà bé đã hoặc đang có. Đồng thời sau mổ cần thực hiện đúng kiêng cữ ăn các thức ăn cứng, nóng, chua, cay. Ăn các thức ăn: lỏng, nguội, mềm trong vòng 15 ngày đầu để tránh chảy máu sau mổ.

Sau khi cắt amiđan trẻ có cần kiêng nói một thời gian? Khác với quan niệm trước kia là sau khi cắt amiđan phải cữ nói, ngày nay với các phương pháp mổ hiện đại như cắt amiđan bằng dao điện, cắt amiđan bằng laser hoặc cắt amiđan bằng coblation, sau khi cắt amiđan trẻ có thể nói chuyện được ngay. Tuy nhiên vẫn cần tránh những hoạt động thể lực như chạy chơi, bơi lội, đá bóng …

có nên cắt amidan cho trẻ 2

Khi nào nên cắt Amidan ở người lớn?

Hỏi: Tôi có thể chữa viêm Amidan như thế nào mà không cần cắt Amidan. Tôi hay bị sưng Amidan kèm theo sốt nếu gặp thời tiết lạnh hoặc uống nước lạnh. Nếu cắt Amidan tôi phải điều trị như thế nào?

Trả lời của bác sĩ chuyên khoa Tai-Mũi-Họng:

Để trả lời câu hỏi trên chúng ta cần giải quyết 3 vấn đề:

1. Hiểu sơ lược về tổ chức Amidan

2. Khi chưa cần hoặc chưa có điều kiện đi cắt Amidan thì làm gì ?

3. Khi nào nên cắt Amidan và khi cắt Amidan chúng ta phải làm gì ?

Amidan là tổ chức lympho nằm trong vòng bạch huyết Valdayer có tác dụng bảo vệ cơ thể chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn, đồng thời là nơi sản xuất ra kháng thể IgG rất cần thiết trong miễn dịch. Amidan hoạt động mạnh từ 4 – 10 tuổi, sau đó đến tuổi dậy thì mức độ miễn dịch của Amidan giảm và không hoạt động nữa. Nói đến viêm Amidan, cắt Amidan là nói tới tổ chức Amidan khẩu cái nằm 2 bên họng miệng có thể nhìn thấy khi đè lưỡi xuống và nhìn bằng đèn chiếu vào họng.

Khi mức độ viêm chưa nhiều, chưa ảnh hưởng đến chức năng thở, chức năng ăn nuốt chúng ta không cần cắt Amidan. Đặc biệt với sự phát triển trong sản xuất kháng sinh hiện nay giúp cho việc điều trị nội khoa các viêm Amidan tốt hơn.

Để hạn chế viêm Amidan chúng ta cần tránh các yếu tố nguy cơ gây viêm:

-Vệ sinh: giữ ấm vùng mũi họng nhất là lúc giao mùa, trời quá lạnh.

-Tránh tiếp xúc với môi trường ô nhiễm: bụi, khói thuốc lá…

-Tránh dùng đồ ăn uống quá nóng hay quá lạnh

– Vệ sinh tại chỗ: súc họng sau khi ăn, sáng – tối

Nếu bị viêm Amidan cấp:

-Viêm Amidan cấp với biểu hiện 1 hoặc 2 triệu chứng hay nhiều triệu chứng sau: sốt, mệt mỏi, có hạch cổ, nuốt khó, đau, ăn khó, thở hôi, khạc ra chất bã đậu hay mủ.

– Đối với viêm Amidan cấp thông thường sử dụng kháng sinh uống, có thể tiêm kèm theo thuốc giảm viêm, giảm đau, thuốc súc họng tại chỗ và vitamin.

– Không điều trị hay điều trị không đúng có thể dẫn tới biến chứng viêm tấy – áp xe quanh Amidan, viêm tấy- áp xe thành họng, viêm hạch cổ, thấp khớp, viêm cầu thận, viêm tai giữa…Trong trường hợp có biến chứng việc điều trị tốn kém và kéo dài thời gian nằm viện hơn cho người bệnh.

Khi nào cần cắt Amidan ở người lớn và khi cắt Amidan chúng ta phải làm gì?

Cắt Amidan có những chỉ định chặt chẽ. Có 3 chỉ định cơ bản:

1. Viêm Amidan tái diễn nhiều lần: 5-7 lần/năm

2.Viêm Amidan đã có biến chứng nhiều lần tại Amidan hay toàn thân: viêm – áp xe quanh Amidan, viêm tấy – áp xe thành họng, thấp khớp, hạch cổ…

3.Viêm Amidan quá phát ảnh hưởng đến chức năng ăn nuốt ( nuốt vướng, nuốt khó liên tục, chức năng thở (ngủ ngáy, cơn ngừng thở ngắn)

Thông thường người ta tiến hành cắt Amidan cho người bệnh khi đang không có biểu hiện viêm cấp tính của bệnh lý Amidan cũng như toàn thân. Người bệnh sẽ được xét nghiệm các thông số về máu như công thức máu, sinh hoá máu, sính hoá nước tiểu, chụp tim phổi, điện tim và khám tai,mũi, họng để đảm bảo đủ điều kiện gây mê cắt Amidan. Nguời bệnh cần được nghỉ ngơi, dùng an thần tối ngày trước mổ.

Hiện nay, cùng với tiến bộ của thuốc mê, phương pháp gây mê, đa số các bệnh viện thực hiện cắt Amidan gây mê nội khí quản giúp cho người bệnh tránh đau và ảnh hưởng tâm lý nhất là trẻ em. Các phương tiện cắt Amidan hiện nay giúp cho việc cắt Amidan gần như không chảy máu. Một số phương tiện mới hiện đại mới được áp dụng như dao mổ dùng sóng siêu âm, dao Coblator dùng sóng radio, dao mổ peakblade sử dụng sóng plasma giúp việc cắt Amidan gần như không chảy máu và giảm đau sau mổ rất hiệu quả. Thời gian nằm viện sau mổ được rút ngắn chỉ cần nằm viện sau mổ 1-2 ngày.

Sau mổ cắt Amidan, người bệnh được sử dụng kháng sinh tiêm hoặc uống, dùng giảm đau, chống viêm, an thần và vitamin. Người bệnh được hướng dẫn chế độ ăn từ lỏng đặc dần, ăn uống trở lại bình thường vào ngày thứ 10. Kiêng nói trong ngày đầu tiên phẫu thuật, sau đó có thể nói nhỏ. Người bệnh cần được nghỉ ngơi, ăn bổ sung chất có dinh dưỡng cao và vitamin, tránh chất kích thích cay chua, vệ sinh họng miệng. Đặc biệt nên chú ý ngày thứ 7 đến ngày thứ 10 có thể chảy máu do bong giả mạc tại hốc mổ. Hốc mổ Amidan hồi phục sau 2-3 tuần. Cá biệt có người chảy máu sau ngày thứ 10.

Tóm lại: Viêm Amidan là bệnh lý thường gặp, chủ yếu là điều trị nội khoa, khi cần thiết có thể thực hiện cắt Amidan tại các bệnh viện với các phương tiện tốt đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Xem thêm các bài viết khác thuộc chủ đề: trẻ bị viêm amidan
Leave a Reply