Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Chữa bệnh viêm loét dạ dày bằng thuốc nam, y học cổ truyền dân tộc

Lịch sử ngành thảo dược, thuốc nam của dân tộc ta đã trải qua hàng trăm năm phát triển, và nghiên cứu, đúc kết ra được nhiều bài thuốc hay trị bệnh viêm loét, đau dạ dày, tá tràng. Bệnh dạ dày rất phổ biến trong xã hội, nhiều người khi mắc phải đã bị giảm chất lượng cuộc sống do ăn uống kiêng khem, khi đi tìm đến phương thức chữa trị bằng các bài thuốc nam cổ truyền thấy rất công hiệu.

Xem thêm các bài viết khác thuộc chủ đề: bệnh đau dạ dày hoặc chủ đề: trị đau bao tử theo dân gian

Thuốc nam với bệnh loét dạ dày

Nghệ vàng được trồng rộng rãi ở nước ta để làm thực phẩm. Bạch truật là cây thuốc được nhập giống từ Trung Quốc và di thực thành công ở nước ta. Ong được nuôi để lấy mật ăn và làm thuốc ở nhiều địa phương như Hải Dương, Hưng Yên, Lào Cai, Lạng Sơn, Cao Bằng và các tỉnh khác. Theo kinh nghiệm y học cổ truyền của Việt Nam và Trung Quốc, nghệ, mật ong và bạch truật được dùng làm thuốc điều trị viêm loét dạ dày và ruột. Các dược liệu này cũng có một số công dụng khác như: nghệ chữa tiểu tiện ra máu và các chảy máu nội tạng khác; bạch truật chữa rối loạn tiêu hóa, phù thũng, làm an thai và phối hợp với dược liệu khác trị bệnh tiểu đường; mật ong chữa bệnh về gan mật.

chữa bệnh dạ dày bằng thuốc nam 1

Bạch truật

Nghiên cứu dược lý thực nghiệm cho thấy nghệ và bạch truật có tác dụng chống loét dạ dày trên động vật được gây loét dạ dày bằng cách thắt môn vị, gây nên tình trạng ứ trệ dịch vị trong dạ dày, tổn thương mạch máu và thiếu máu cục bộ ở dạ dày. Hai dược liệu có tác dụng làm giảm tiết lượng dịch vị. Nghệ và mật ong làm giảm độ axit tự do của dịch vị, và có tác dụng kháng một số chủng vi khuẩn gây bệnh. Nghệ và bạch truật còn có tác dụng chống viêm. Trong y học cổ truyền, liều uống mỗi ngày của nghệ là 8-10g và của bạch truật là 6-12g, dưới dạng thuốc sắc, và của mật ong là 20-50g.

Trong y học cổ truyền, thuốc gồm hai thành phần nghệ vàng và mật ong được dùng phổ biến để chữa bệnh loét dạ dày – tá tràng. Thuốc nghệ mật ong đã được thử nghiệm lâm sàng về tác dụng điều trị loét hành tá tràng, so sánh với một thuốc kháng axit là novaluzid. Các thuốc kháng axit có tác dụng trung hòa axit trong dạ dày cũng được dùng khá phổ biến để điều trị loét dạ dày – tá tràng. Liều thuốc nghệ, mật ong dùng hàng ngày là 12g bột nghệ trộn với 6g mật ong. Liều thuốc kháng axit dùng hàng ngày tương ứng với khả năng trung hòa axit 340 milimol acid hydrocloric. Số bệnh nhân điều trị là 30 bệnh nhân nội trú, với thời gian điều trị là 8 tuần. Hiệu quả điều trị trên vết loét được đánh giá bằng các phương pháp nội soi và chụp X quang. Trong nhóm bệnh nhân được điều trị bằng nghệ mật ong, có 50% bệnh nhân đã hết các triệu chứng lâm sàng, và căn cứ vào kiểm tra nội soi và chụp X quang thì các vết loét đã lành.

Trong nhóm bệnh nhân được điều trị bằng thuốc kháng axit, thì có 80% bệnh nhân đã hết các triệu chứng, và các vết loét đã lành. Có vài bệnh nhân uống nghệ mật ong có cảm giác nóng, ợ hăng, nhưng vẫn chấp nhận được. Kết quả nghiên cứu cho thấy nghệ mật ong có thể chữa được loét hành tá tràng. Chúng ta có thể áp dụng công thức uống này để điều trị loét dạ dày – tá tràng. Để tăng thêm hiệu quả, chúng ta có thể dùng liều hàng ngày 12g nghệ (dưới dạng thuốc bột hoặc thuốc sắc) trộn với 20g mật ong và dùng trong thời gian dài hơn.

Một thuốc khác gồm hai thành phần nghệ vàng và bạch truật với tỷ lệ bằng nhau, bào chế thành dạng cao khô dập viên bao đường, được thử nghiệm lâm sàng trên 66 bệnh nhân về tác dụng điều trị loét dạ dày – tá tràng. Bệnh nhân được uống hàng ngày liều 10 viên, mỗi viên chứa 0,25 g cao khô, trong thời gian 3 tháng. Việc đánh giá hiệu quả điều trị dựa vào các triệu chứng lâm sàng, kết quả chụp X quang, xét nghiệm sinh hóa và theo dõi cân nặng. Trên đa số bệnh nhân, viên nghệ truật có tác dụng làm giảm khá nhanh các cơn đau, người bệnh thấy dễ chịu. Một số bệnh nhân thấy hết trướng và đầy, hết cảm giác nóng rát vùng thượng vị và ăn được. Tất cả các triệu chứng rối loạn tiêu hóa: táo bón, tiêu chảy, ợ chua, ợ hơi đều khỏi.

Thuốc nam đặc trị bệnh đau dạ dày

Bệnh đau dạ dày là cách gọi chung của các bệnh về dạ dày thường gặp trên lâm sàng bao gồm viêm dạ dày cấp tính, mạn tính, loét dạ dày tá tràng, ung thư dạ dày…

Các trường hợp viêm, loét dạ dày – tá tràng nếu không phát hiện sớm và điều trị đúng thì sẽ dẫn đến những biến chứng. Biến chứng thường gặp nhất là chảy máu do ổ loét ăn sâu đến lớp dưới niêm mạc, gây thủng các mạch máu. Chảy máu rả rích hoặc ồ ạt gây mất máu nặng, tụt huyết áp và có thể tử vong nếu không được cứu chữa kịp thời.

Các nguyên nhân dẫn đến bệnh đau dạ dày là do thói quen ăn uống không đúng bữa, và không đúng giờ, để quá no hoặc quá đói hoặc ăn đồ ăn quá chua, cay, nóng. Đặc biệt đối với những đối tượng lao động trí óc, khả năng mắc bệnh dạ dày cũng cao hơn do áp lực công việc, thời gian, hoặc căng thẳng trong môi trường làm việc. Bên cạnh đó, môi trường không trong sạch, vệ sinh kém chính là điều kiện để vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) phát triển. Đây là loại vi khuẩn gây ra bệnh đau dạ dày được lây nhiễm qua đường ăn uống hoặc tiếp xúc với nước bọt. Ngoài ra, một số nguyên nhân khác như rượu bia, thuốc lá, các thuốc kháng viêm, thuốc chống đau nhức…

Việc điều trị bệnh dạ dày ngoài uống thuốc đầy đủ, đúng giờ, theo chỉ dẫn của bác sĩ thì ý thức người bệnh rất quan trọng. Để thay đổi thói quen sinh hoạt hằng ngày không phải dễ dàng do đó nhiều bệnh nhân thường hay cảm thấy chán nản khi bệnh bị kéo dài quá lâu. Bên cạnh đó, tinh thần lạc quan thoải mái không căng thẳng quá mức cũng là điều kiện để bệnh mau thuyên giảm. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân nóng vội, muốn thấy kết quả sớm hoặc thói quen sinh hoạt chưa hợp lý cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến quá trình điều trị bệnh đau dạ dày.

Thuốc điều trị đau dạ dày trên thị trường có rất nhiều loại, trong bài viết này xin giới thiệu cùng độc giả bài thuốc chữa bệnh bằng thuốc nam, hiệu quả cao, không có tác dụng phụ, cách thức thực hiện đơn giản.

Uống nước ép cải bắp thường xuyên:

chữa bệnh dạ dày bằng thuốc nam 2

Nước ép rau cải bắp tươi có tác dụng giúp đỡ kích thích khá mạnh sự tái tạo của các tế bào ổ loét và do đó làm lành được các vết loét.

Cách dùng: Cải bắp bóc từng lá (không bỏ lá xanh), rửa nhiều lần nước cho sạch, dọc đôi từng lá theo sống lá. Chần trong nước sôi, vớt ra để ráo nước. Dùng bàn ép, máy ép lấy nước. Bã bỏ đi. 1 Kg bắp cải tươi ép như vậy cho từ 500-700m nước ép có màu vàng xanh, thơm vị ngọt, hơi hăng hắc. Nước ép như vậy nếu không có điều kiện bảo quản ( như tủ lạnh) rất nhanh thiu, vì trong cải bắp có hợp chất sunfua. Liều dùng điều trị trong ngày trung bình 1.000ml chia làm nhiều lần, uống mỗi lần 200-500ml, uống thay nước. Có thể pha thêm đường hoặc muối, uống nóng hay uống lạnh tùy theo khẩu vị. Mỗi đợt điều trị là 2 tháng tùy theo chế độ dinh dưỡng và lao động thích hợp. Có những trường hợp loét tá tràng 14-20 năm cũng chữa được lành. Nhưng đối với ổ loét quá sâu thì tác dụng ít.

Điều trị bằng nước ép bắp cải không có biến chứng gì và có thể kếp hợp với các thuốc chữa dạ dày, tá tràng khác. Không có phản chi định.

(Tài liệu được trích dẫn từ Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của Giáo sư – Tiến sỹ Đỗ Tất Lợi)

Uống nước lá Chè dây:

chữa bệnh dạ dày bằng thuốc nam 3

Có tên khoa học Ampelopsis Cantoniensis Planch họ Nho (Vitacae), Theo nghiên cứu của tiến sĩ Vũ Nam, trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Y học cổ truyền Việt Nam, bệnh nhân đau thượng vị điều trị bằng chè dây có thời gian cắt cơn đau nhanh, làm sạch Helicobarter Pylori, đây là loại xoắn khuẩn, sống trên lớp nhày niêm mạc dạ dày và gây ra bệnh này. Bên cạnh đó, do hàm lượng lớn flavonoid trong chè dây có tác dụng chống viêm nên chè dây còn có tác dụng giảm viêm niêm mạc dạ dày.

Cách dùng: Đun 100gram chè dây khô với 1,5L nước, đun sôi khoảng 5 phút, để nguội uống thay nước hàng ngày. Mỗi đợt điều trị khoảng 2 tháng, tùy cơ địa từng người mà bệnh thuyên giảm hoặc khỏi. Chè dây có thể uống cùng với các vị thuốc khác để tăng tính hiệu quả và rút ngắn thời gian điều trị bệnh.

Uống nước sắc Cây Dạ Cẩm:

chữa bệnh dạ dày bằng thuốc nam 4

Cây dạ cầm thường mọc hoang ở nhiều vùng rừng núi tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Hà Giang,…Bệnh viện Lạng Sơn là nơi đầu tiên đưa cây Dạ cầm vào điều trị bệnh đau dạ dày từ năm 1962.

Cách dùng: Ngày uống từ 10 đến 25g lá và ngọn khô, thêm 500ml nước vào sắc thêm đường cho đủ ngọt, chia 2 hay 3 lần uống trong ngày.

(Tài liệu được trích dẫn từ Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của Giáo sư – Tiến sỹ Đỗ Tất Lợi)

Bài thuốc quý có tác dụng chữa viêm dạ dày – tá tràng bằng thuốc Nam

Vào những năm 1980 của thế kỷ trước, khoa học y học chưa chứng minh được nguyên nhân gây bệnh viêm loét dạ dày tá tràng có liên quan đến vi khuẩn Helicobacter Pylori. Ngay từ thời đó các lương y hàng đầu về thuốc nam đã có dự cảm rằng 1 trong những nguyên nhân gây viêm loét dạ dày tá tràng có khả năng liên quan vi khuẩn.

Dự cảm này được hình thành ngày càng rõ nét sau khi điều trị 2 ca kiết lỵ bán cấp dai dẳng. Trên người bệnh có viêm loét dạ dày tá tràng. Khi sử dụng Furazolidol và Vitingliting, một loại kháng sinh thảo mộc của Trung quốc, chủ yếu điều trị hết triệu chứng lỵ cũng là lúc bệnh nhân thấy thuyên giảm rồi khỏi hẳn bệnh viêm loét dạ dày tá tràng. Mà ta biết 2 thuốc này có tác dụng chủ yếu là kháng khuẩn và diệt 1 số ký sinh trùng, nguyên sinh động vật. Để chứng minh điều đó bằng con đường gián tiếp. Chúng tôi sử dụng Tetracyclin để điều trị thử những bệnh nhân bị viêm loét dạ dày tá tràng. Kết quả thật bất ngờ, 1 số bệnh nhân thuyên giảm rồi khỏi hẳn. Một số khác hoàn toàn không thuyên giảm.

chữa bệnh dạ dày bằng thuốc nam 5

Vi khuẩn Helicobacter Pylori tại niêm mạc dạ dày

Đến nay, việc xét nghiệm chứng minh sự hiện diện vi khuẩn Helicobacter Pylori(HP) đã rõ ràng, việc điều trị viêm loét dạ dày tá tràng bằng kháng sinh đã được giới y học thừa nhận như 1 chuẩn mực thì chúng tôi lại có 1 dự cảm ngược lại. Viêm nhiễm dạ dày do (HP) chỉ là nhiễm trùng cơ hội đặc hiệu (HP chỉ gây viêm dạ dày và ngược lại viêm dạ dày do vi khuẩn là do HP). Nói đến nhiễm trùng cơ hội là nói đến sự suy giảm khả năng bảo vệ của bản thân nội tại dạ dày trước tác nhân gây bệnh. Bởi lẽ:

– Bình thường pH của dạ dày từ 1,6 đến 3,1 nghĩa là môi trường tại đó rất acid. Một khi tổng dự trữ kiềm bị suy giảm, giảm thiểu nhày mucin viêm loét dạ dày tá tràng xảy ra trên cả thực nghiệm lẫn lâm sàng. Để điều trị, người ta chỉ cần làm tăng môi trường kiềm ở dạ dày. Ví dụ NaHCO3 và băng niêm mạc dạ dày bằng Cavet là có thể khỏi

– Những trường hợp loét dạ dày tá tràng mà được cho rằng có liên quan chặt chẽ đến dây X (dây thần kinh phế vị), phẫu thuật cắt dây X hoặc cắt dây X chọn lọc, siêu chọn lọc là khỏi bệnh

– Một số bài thuốc dân gian chỉ hướng tới việc bồi dưỡng sức khỏe và tái tạo niêm mạc như: bột nghệ, bột tam thất, bột dạ dày nhím hoặc các bài thuốc nâng cao sức đề kháng cơ thể của y học cổ truyền như: hương sa lục quân, tứ quân tử thang, sâm linh bạch truật tán … được dùng đúng chỉ định theo biện chứng đều có thể chữa khỏi bệnh viêm loét dạ dày tá tràng

– Về mặt giải phẫu bệnh, người ta thấy: Vào 25 tuổi đã có hiện tượng xơ hóa động mạch thân tạng, 30 tuổi xơ hóa và xuất hiện xơ vữa động mạch vành vị của dạ dày… như vậy, việc thiểu dưỡng dạ dày là điều khó có thể chối cãi

– Một số ít trường hợp dùng các vị thuốc có tính kháng sinh thực vật như khổ sâm, bồ công anh, hoàng bá, hoàng liên, rễ chàm, quán chúng… được dùng khi bệnh nhân có dấu hiệu nhiễm khuẩn với các biểu hiện: rêu lưỡi vàng dày, người nóng, thở hôi, môi khô nẻ. thậm chí có sốt, kết quả điều trị rất tốt.

Tất cả những luận cứ trên chỉ để nói lên rằng nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng viêm loét dạ dày tá tràng phải là sự suy giảm khả năng đề kháng nội tại của niêm mạc dạ dày tá tràng trước các tác nhân gây bệnh: căng thẳng thần kinh, chất kích thích (cafe, rượu bia, thức đêm, nhiễm khuẩn cơ hội đặc hiệu…)

Trên cơ sở giả thuyết này, năm 1988, các lương y hàng đầu về thuốc nam đi tới xây dựng 1 bài thuốc theo định hướng của nguyên tắc Dĩ bổ vi công, Nhân cường tật nhược. Đó là tiền thân của bài thuốc Dưỡng vị điều trị viêm loét dạ dày nổi tiếng ngày nay. Nguyên tắc xây dựng bài Dưỡng vị trên cơ sở tiêu chí sau:

1. Bổ dưỡng niêm mạc dạ dày và bổ dưỡng toàn thân.

2.Tăng cường hệ thống tuần hoàn nuôi dưỡng dạ dày bằng các thuốc hoạt huyết

3. Dùng các vị thuốc bình can, sơ can, giải uất nhằm điều hòa quá tình hưng phấn và ức chế của dây phế vị

4.Kiềm hóa nhẹ môi trường trong lòng dạ dày nhằm điều chỉnh pH của dạ dày theo hướng hạn chế tác dụng của acid chlohydric (HCl) và giảm hiện tượng khuyết tán ion Hydro ngược dòng

5. Tăng cường kích thích sự hồi phục niêm mạc của các vết loét, băng niêm mạc ở những nơi bị viêm, kích thích phục hồi ở những nơi niêm mạc bị teo đét

6. Điều hòa nhu động dạ dày bằng các vị thuốc có tính chất hành khí, lý khí khoan trung

7. Dùng 1 số kháng sinh thực vật như bồ công anh, khổ sâm, bản lam căn, sơn đậu căn để giải quyết tình trạng nhiễm trùng cơ hội đặc hiệu đã nói ở trên

Cấu trúc của bài thuốc như sau:

Nhân sâm
Bạch truật
Phục linh
Sài hồ
Hương phụ
Thổ phục linh
Cam thảo
Hoàng bá nam
Quán chúng
Sơn đậu căn
Huyền hồ
Chỉ xác
Tam thất
Nga truật
Tô mộc
Bản lam căn
Khổ sâm
Bồ công anh
Ô tặc cốt
Ngõa lăng tử
Kim ngân hoa
Liên kiều

Trên cơ sở tính toán liều lượng các vị sao cho tương thích với khả năng dung nạp của người bệnh.

Với bài thuốc này đã điều trị trên 10.000 trường hợp viêm loét dạ dày tá tràng, liệu trình điều trị cho trường hợp cấp tính là 7 đến 10 ngày; các trường hợp mãn tính. Thời gian điều trị trung bình là 35 ngày; các trường hợp suy kiệt bệnh kéo dài dai dẳng thời gian điều trị không quá 3 tháng. Qua tổng kết 1251 ca (từ năm 1993 – 1996) Tỷ lệ thất bại trong điều trị của Dưỡng vị đối với viêm loét dạ dày – tá tràng là 4,95% (62 trong tổng số 1251 ca).

Một số lưu ý khi dùng bài thuốc này:

– Có 1 tỷ lệ “công thuốc” trong 3 đến 5 ngày đầu

– Bài thuốc này có tác dụng giảm nhẹ men gan trong các trường hợp kiềm bệnh viêm gan

– Phòng chống ung thư hóa dạ dày tá tràng

– Lưu ý khi sắc thuốc: Đổ nước ngập dược liệu, ngâm dược liệu chừng 15 phút để trương nở hết. Đun sôi 5 phút bắc nồi thuốc ra ngoài, 10 phút dùng đũa khuấy 1 lần, khuấy độ 5 -6 lần thì chắt lấy nước đầu, nước thứ 2 cũng làm như trên. Đem cô chung 2 nước lấy 300ml chia làm 3 lần uống xa bữa ăn khoảng 1 giờ.

– Bài dưỡng vị còn được dùng trong trường hợp dính ruột sau phẫu thuật ổ bụng và chống dính ruột tái phát có hiệu quả cao.

Kết luận: Dưỡng vị thang là bài thuốc điều trị viêm loét dạ dày tá tràng có hiệu quả cao với những trường hợp đã kháng trị bởi 1 số thuốc khác. Bài thuốc được xây dựng trên cơ sở những luận chứng tây y kết hợp với lý luận tứ tính, ngũ vị, sự thăng, giáng, trầm, phù của dược vật. Trong nó vừa hàm chứa tính hiện đại vừa tôn trọng tính cổ truyền của thuốc y học dân tộc.

Leave a Reply