Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Cách chữa bệnh táo bón lâu ngày không khỏi ở trẻ em theo hướng dẫn của bác sĩ nhi khoa

Táo bón lâu ngày không khỏi ở trẻ em dễ dẫn đến những biến chứng xấu như nứt kẽ hậu môn gây chảy máu, phình dài đại tràng. Táo bón là bệnh dễ mắc nhưng không phải bậc cha mẹ nào cũng biết cách xử lý đúng phương pháp, giúp trẻ loại trừ táo bón một cách nhanh nhất, tránh để lại hậu quả cho trẻ.

Xem thêm các bài viết khác thuộc chủ đề: bé bị táo bón hoặc chủ đề: bé bị táo bón ra máu

Bác sĩ Phúc, Trưởng khoa Tiêu hóa, BV Nhi Đồng 1 hướng dẫn cách phòng ngừa và điều trị táo bón cho trẻ tại nhà, như sau.

Các thời điểm trẻ dễ bị táo bón

Sau khi chào đời, trẻ thường bắt đầu bị táo bón vào lúc tập ăn dặm. Nguyên nhân do đang từ bú mẹ hoặc bú bình chuyển sang ăn đặc, không đủ chất xơ và uống không đủ nước.

Thời điểm tiếp theo là khi bé tập ngồi bô hay ngồi bồn cầu. Ngoài chế độ ăn thiếu chất xơ, nguyên nhân khiến các bé bị bón ở giai đoạn này còn do chúng không thích hoặc chưa sẵn sàng để ngồi vào “chỗ mới”. Sự thay đổi này khiến bé cố gắng nín nhịn dẫn tới táo bón.

Cuối cùng là giai đoạn đi học. Nguyên nhân do một số bé miễn cưỡng phải dùng nhà vệ sinh tại trường vì chúng không quen hoặc quá “công cộng”, điều này có thể dẫn đến việc nín đi tiêu.

trẻ bị táo bón lâu ngày không khỏi 1

Cách phòng ngừa táo bón

Vào thời điểm bé tập ngồi bô, cha mẹ cần lưu ý tạm thời ngưng việc huấn luyện nếu bé tỏ ý không thích vị trí quá mới mẻ này. Bù lại, nên khuyến khích bé một cách tích cực, ngay khi bé cảm thấy muốn đi tiêu.

“Hãy đảm bảo có chỗ dựa vững chắc cho bàn chân của bé, đặc biệt là khi dùng bồn cầu có kích thước của người lớn. Chỗ dựa bàn chân rất quan trọng vì chúng giúp bé cảm thấy vững chắc hơn nên có thể an tâm. Ngoài ra nên chọn một thời điểm ngồi cầu nhất định ngày này qua ngày khác để tạo thói quen cho trẻ. Tốt nhất là sau bữa ăn”, bác sĩ Phúc nói.

Khi bé đến tuổi đi học, phụ huynh cần tiếp tục theo dõi việc đi tiêu của con. Cha mẹ nên theo dõi bé đi tiêu như thế nào ở nhà, đặc biệt là vào cuối tuần. Hỏi xem liệu bé có gặp vấn đề gì không khi cố gắng đi tiêu ở những nơi không phải là nhà, nếu do thời gian bị hạn chế hoặc do mắc cỡ, bạn có thể làm việc với nhà trường để tìm ra giải pháp thích hợp.

Cách điều trị tại nhà

Đa số các trường hợp táo bón đều có thể điều trị tại nhà bằng các biện pháp khá đơn giản và bắt đầu có hiệu quả trong vòng 24 giờ. Tùy thuộc vào tuổi của bé mà cha mẹ có thể thực hiện các cách điều trị khác nhau.

Với trẻ từ 4 tháng tuổi trở xuống, cha mẹ có thể cho bé uống một số loại nước trái cây để điều trị táo bón như mận, táo, lê (những loại nước trái cây khác không hiệu quả bằng). Khi bé 4-8 tháng tuổi, bé có thể uống 6-120 ml nước trái cây nguyên chất mỗi ngày, bé 8-12 tháng tuổi có thể cho đến 180 ml một ngày.

Nếu bé bắt đầu ăn thức ăn đặc, cha mẹ có thể dùng bột ngũ cốc lúa mạch thay cho bột ngũ cốc gạo. Bé cũng có thể thử các loại trái cây có nhiều chất xơ và rau (nghiền nát) bao gồm mơ, khoai lang, lê, mận, đào, đậu, đậu Hà Lan, bông cải, hoặc cải bó xôi. Cha mẹ cũng có thể trộn nước trái cây, rau cải đã nghiền nát với bột ngũ cốc.

Chất sắt trong sữa công thức của trẻ nhỏ không gây ra hoặc làm nặng thêm tình trạng táo bón vì liều sắt rất nhỏ. Vì vậy, việc đổi sang sữa có nồng độ sắt thấp là không cần thiết vì điều này không có tác dụng.

Si rô sắt chứa nồng độ sắt cao hơn, và đôi khi có thể gây táo bón. Vì vậy, đối với những trẻ nhỏ cần uống giọt sắt đôi khi cũng cần thay đổi chế độ ăn hoặc cần có chế độ điều trị khác để đảm bảo bé không bị táo bón.

Với trẻ lớn, nếu bé chỉ bị táo bón trong thời gian ngắn vài ngày, có thể chỉ cần thay đổi các loại thức ăn bé đang dùng để bé đi phân mềm và không đau. Phụ huynh có thể cho trẻ uống nước trái cây. Trẻ 1-6 tuổi, không cho quá 120-180 ml nước trái cây nguyên chất mỗi ngày, trẻ trên 7 tuổi có thể uống tối đa 1-2 ly 120 ml một ngày.

Bố mẹ không cần thiết phải cho bé uống nhiều nước để điều trị táo bón. Đối với bé trên một tuổi, đủ nước được lấy mốc là 960 ml chất lỏng (nước chín hoặc các loại nước khác không phải sữa) trong một ngày. Nếu bé không khát thì không cần thiết hoặc không có lợi ích gì để uống nhiều hơn lượng nước này.

Cha mẹ cần lưu ý nuôi dưỡng bé bằng chế độ ăn cân bằng đủ 4 nhóm thực phẩm. Đừng ép bé phải ăn cho được ngay các thức ăn này và đừng dùng một chế độ ăn nhiều chất xơ thay cho các phương pháp điều trị khác. “Chúng ta cần bé tăng trưởng và phát triển hoàn hảo chứ không riêng hết táo bón. Chế độ ăn dư chất xơ sẽ làm bé mất cơ hội ăn các nhóm thực phẩm khác chẳng hạn chất đạm. Bạn nên nhớ chỉ cần đủ và cân bằng”, bác sĩ Phúc khuyên.

Cũng theo bác sĩ Phúc, nếu đã áp dụng các biện pháp trên mà bé vẫn táo bón có thể bé không dung nạp được với đạm sữa bò. Bạn có thể phải bỏ sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò như sữa chua, phô mai và kem trong 1-2 tuần. Nếu không cải thiện thì có thể cho bé dùng sữa bò trở lại và đưa đến bác sĩ. Khi bé đã biết ngồi bô/bồn cầu rồi mới bị bón, nên khuyến khích bé ngồi bô/bàn cầu 5-10 phút sau bữa ăn, từ hai đến ba lần mỗi ngày, một cách đều đặn.

Khi nào cần đến bác sĩ?

Phải đi ngay khi bé đau bụng dữ dội. Bé nhỏ hơn 4 tháng chưa đi tiêu sau 24 giờ so với bình thường (ví dụ bình thường bé 2 ngày đi tiêu một lần, nay đã 3 ngày vẫn chưa đi). Bé nhỏ hơn 4 tháng tiêu phân cứng thay vì phân mềm hoặc sệt, tiêu phân có máu, đau khi đi tiêu.

trẻ bị táo bón lâu ngày không khỏi 2

Nguy cơ táo bón cao 13 lần ở trẻ lười ăn rau

Nếu trẻ không sẵn sàng ăn rau xanh thì nghiên cứu dinh dưỡng mới này cho thấy cần phải thuyết phục trẻ. Bởi nguy cơ táo bón sẽ cao gấp 13 lần so với trẻ ăn rau xanh.

Nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Clinical Nursing, cho thấy uống ít hơn 2 cốc nước mỗi ngày cũng làm tăng nguy cơ táo bón.

Táo bón là một bệnh mà khi nhu động ruột “lười” hoạt động, khiến các chất thải đọng lâu và rắn lại. Nếu không điều trị, nó có thể dẫn tới tắc ruột.

BS Chan ở ĐH Singgapore đã nghiên cứu thói quen của 383 trẻ tiểu học. Những trẻ này thường xuyên phải dùng thuốc hoặc đi khám bác sĩ do bị táo bón.

Nhóm nghiên cứu nhận thấy 7% trẻ 8-10 tuổi bị táo bón chức năng – táo bón không do các nguyên nhân tâm lý, thực thể. Những trẻ này không thích ăn rau xanh hay hoa quả có nguy cơ táo bón cao gấp 13 lần, trong khi những trẻ không uống đủ nước có nguy cơ táo bón cao gấp 8 lần.

BS Chan cho biết: “Các nghiên cứu cho thấy táo bón chức năng ngày càng phổ biến ở trẻ đi học. Ước tính, táo bón chức năng chiếm 95% số trường hợp táo bón ở trẻ”.

Bệnh này để lại hậu quả rất nặng nề, không chỉ ảnh hưởng tới thể lực mà có thể ảnh hưởng tới cả tinh thần như căng thẳng, cáu kỉnh, gặp rắc rối trong học tập, kém tự tin và ảnh hưởng tới các mối quan hệ xã hội.

Các nhà khoa học cho rằng cần phải cải thiện vệ sinh trường học, giáo dục các bậc cha mẹ về vai trò của rau xanh và nước uống, đồng thời khuyến khích căng-tin các trường bán thực phẩm nhiều chất xơ cho các bữa phụ.

“Chúng tôi hy vọng rằng nghiên cứu này sẽ giúp các bậc phụ huynh có ý thức hơn đối với táo bón chức năng, vốn gây ảnh hưởng tới thể lực và cảm xúc, cũng như chất lượng sống của trẻ”.

Mẹ táo bón, con cũng dễ bị táo bón

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Lâm – phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng, nguyên nhân chủ yếu dẫn tới táo bón ở trẻ dưới 2 tuổi còn bú mẹ là do sai lầm trong chế độ ăn: ăn sữa bò dễ bị táo bón hơn sữa mẹ, nhưng nếu mẹ bị táo bón thì con bú sữa mẹ cũng dễ bị táo bón! Trẻ uống ít nước, ăn thiếu, ăn ít cũng dễ bị táo bón.

Ở trẻ lớn, ngoài các nguyên nhân do chế độ ăn uống, do dùng thuốc kháng sinh, giảm ho có codein, còn do yếu tố tinh thần: trẻ sợ dơ nên không đi ngoài, không luyện thói quen đi ngoài đúng giờ…

Cách xử trí khi trẻ táo bón: mẹ bị táo bón cho con bú thì phải điều trị cho mẹ: ăn nhiều rau xanh, quả chín, uống nhiều nước. Cho trẻ ăn đủ số lượng, uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh, quả chín. Đối với trẻ lớn nên tập thói quen ăn nhiều rau trong bữa ăn, điều trị các bệnh còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu… nếu có.

trẻ bị táo bón lâu ngày không khỏi 3

Uống sữa khiến trẻ bị táo bón, xin chuyên gia dinh dưỡng tư vấn

Hỏi: Thưa chuyên gia dinh dưỡng, Bé em uống sữa bị táo bón hoài.Em đã thay đổi rất nhiều loại sữa kề cả việc trộng chung 2 loại sữa cho bé uống.Nhưng bé vẫn không hết. Phân như hòn bi ấy. Xin giúp em cách chữa với.

Trả lời của chuyên gia dinh dưỡng: Trộn chung 2 loại sữa là việc không nên làm, vì trộn chung như vậy, thành phần sữa trong 1 ly sữa, hay trong 100 ml sữa, sẽ thay đổi. Và sẽ không xác định được nồng độ sữa pha ra có thích hợp không.

Hướng dẫn pha sữa:

Trước khi pha sữa phải luộc bình sữa, núm vú… qua nước sôi.
Nước pha sữa là nước đun sôi để nguội, đến khoảng 50 – 60 0C.
Dùng muỗng xới cho sữa xốp lên, múc 1 muỗng sữa, gạt cho bằng miệng, không được gõ hay lắc, như vậy sữa sẽ dẽ xuống, làm cho nồng độ sữa pha ra đậm đặc, bé bú vào sẽ khó hấp thu hết các chất dinh dưỡng làm bé bón.

Bé đang táo bón lại chuyển sang tiêu chảy

Hỏi: Con em bị táo bón, em có đưa con đến viện dinh dưỡng khám và được bác sĩ tư vấn uống biobaby và lọ ceelin. Ngoài ra con em còn bị còi xương nên cần uống vitamin D, bổ sung canxi cho cả mẹ và con,nhưng em chưa kịp cho cháu uống, mới chỉ dùng bông tăm thụt mật ong cho cháu, ngay hôm đó cháu đi ngoài một lần .

Sau đó em có đổi khẩu phần ăn cho cháu bằng bột khoai lang, khoai tây, cà rốt, bí xanh thì ngày hôm sau cháu đi 2 lần, ngày thứ ba cháu đi 7 lần phân lỏng hoa cà hoa cải như tiêu chảy. Hôm sau nữa còn 4 lần rồi tiếp ngày sau 2 lần phân vẫn xì xoẹt. Số lần có giảm nhưng phân cháu không thành khuôn. Em không biết có phải cháu bị rối loạn tiêu hóa do ăn rau nhiều quá không? Rất mong được sự tư vấn của bác sỹ. Em nên cho cháu chữa tiêu chảy như thế nào?

Trả lời của bác sĩ: Chào chị! Theo như chị kể thì cháu đang đi táo bón sau khi uống thuốc và ăn nhiều rau lại chuyển sang đi tướt (đi dạng lỏng) thì nguyên nhân không phải do cháu ăn quá nhiều rau mà có thể do vấn đề vệ sinh thực phẩm trong rau. Mặc dù cháu đi ngoài đã giảm hơn nhưng chị vẫn cần cho con đi khám tiêu hóa.

Về chế độ dinh dưỡng cho cháu, nếu cháu còn bú mẹ thì cần tăng cường cho trẻ bú, mẹ ăn kiêng các món tanh. Còn nếu cháu chỉ ăn dặm thì vẫn cho cháu ăn đầy đủ chất nhưng hạn chế dầu mỡ, cần chọn các thức ăn dễ tiêu, chia nhỏ bữa ăn nếu trẻ chưa ăn ngon miệng.

Ăn pho mát nhiều dễ dẫn tới táo bón ở trẻ

Hỏi: Bác sĩ cho cháu hỏi có phải ăn phomát dễ dẫn đến táo bón do nóng không ạ?

Trả lời: Phomát là thực phẩm giàu đạm, năng lượng nhưng cũng rất nhiều canxi. Vì vậy, khi ăn nhiều quá dễ làm cháu táo bón do khó tiêu. Chị cần cho cháu ăn vừa phải.

Trẻ đi ngoài bị táo dù ăn nhiều hoa quả

Hỏi: Con em được 15 tháng, nặng hơn 10 kg. Cháu đi ngoài rất táo dù em cho ăn nhiều hoa quả như chuối, đu đủ, cam xay cả tép cho cháu ăn. Phải làm thế nào cho cháu đỡ táo?

Trả lời: Các loại hoa quả bạn cho con ăn như vậy là rất tốt. Ngoài ra, chú ý cho trẻ uống nước thường xuyên vì thiếu nước cũng là một nguyên nhân gây táo bón ở trẻ nhỏ. Xoa bụng cho trẻ theo khung đại tràng từ phải qua trái ngày 3-4 lần vào khoảng cách giữa hai bữa ăn để tăng nhu động ruột, chống táo bón.

Leave a Reply