Kiến thức phòng bệnh, chữa bệnh, các bài thuốc dân gian.
Thông tin sức khỏe

Các loại vắc xin cần tiêm phòng cho trẻ sơ sinh mà các bậc cha mẹ phải biết

Cuộc sống con người càng ngày càng phát sinh ra nhiều bệnh mới, kéo theo đó là càng ngày càng nhiều vắc-xin phòng bệnh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các bậc cha mẹ cần được trang bị kiến thức về các loại vắc-xin phòng bệnh cho trẻ và lịch tiêm phòng để trẻ được trang bị đầy đủ vũ khí chống lại các bệnh thông thường.

Xem thêm các bài viết khác thuộc chủ đề: lịch tiêm chủng cho bé hoặc chủ đề tiêm phòng cho trẻ sơ sinh

Hiện nay ngoài 6 loại vắc-xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ em đó là: chủng ngừa lao, uốn ván, ho gà, bạch hầu, bại liệt và sởi thì đã có thêm các loại vaccine khác như: vaccine viêm gan B, viêm não Nhật Bản B, vaccine phòng nhiễm Hemophilus influenza (HIB), não mô cầu, quai bị, rubella, dại, tiêu chảy do Rotavirus, thủy đậu góp phần hạ thấp tỷ lệ tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi và tăng cường miễn dịch chủ động cho trẻ em ở nước ta.

Tìm hiểu về vắc-xin tiêm phòng

Vắc-xin là hỗn dịch kháng nguyên để gây miễn dịch chủ động, thường là các vi khuẩn, vurus sống giảm độc lực không có khả năng gây bệnh hoặc là các vi khuẩn bất hoạt các thành phần của vi khuẩn, virus, các độc tố đã giảm độc lực, các kháng nguyên protein đặc hiệu được tinh khiết, ngoài ra còn có các chất phụ gia giúp tăng hoạt tính của kháng nguyên và thuận tiện cho việc bảo quản.

vắc xin tiêm phòng cho trẻ 1

Nguyên lý sử dụng vắc-xin:

Đưa vào cơ thể kháng nguyên có nguồn gốc từ vi sinh vật hoặc vi sinh vật có cấu trúc kháng nguyên giống vi sinh vật gây bệnh, đã được bào chế đảm bảo độ an toàn cần thiết, làm cho cơ thể tự tạo ra tình trạng miễn dịch chống lại tác nhân gây bệnh.

Các loại vắc-xin

– Vắc-xin sống, giảm hoạt tính: sởi, quai bị, rubella, bại liệt (Sabin).

– Vắc-xin chết, bất hoạt: tả, cúm, viêm gan A, viêm não Nhật Bản, bại liệt (Salk), dại.

– Vắc-xin là độc tố đã được biến đổi: bạch hầu, uốn ván.

– Subunit vaccin: viêm gan B, ho gà, viêm phổi do S. pneumonia.

– Vaccin liên hợp (Conjugate vaccin): Hib (Haemophilus influenza tuyp b)

Chú ý có một số loại vắc-xin phối hợp như:

– Phòng 6 bệnh trong 1 mũi: bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, bệnh do Hib: 3 mũi tiêm dưới 6 tháng, mũi 4 nhắc lại lúc 18 tháng.

– Phòng 5 bệnh trong 1 mũi: bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib ( pentaxim).

– Phòng 4 bệnh trong 1 mũi: bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt( Tetraxim).

– Phòng 3 bệnh trong 1 mũi: sởi, quai bị, rubellạ( priorix, MMR); bạch hầu, uốn ván, ho gà ( DTC).

Lịch tiêm chủng một số loại văc-xin:

– Tiêm càng sớm càng tốt từ sơ sinh: phòng bệnh lao (BCG), viêm gan B (Hepatitis B) mũi 1.

– Tiêm phòng bệnh viêm gan B, mũi 2 khi trẻ được 1 tháng tuổi và mũi 3 khi trẻ 6 tháng tuổi (nhắc lại sau 5 năm).

– Tiêm phòng mũi 1 cho trẻ 2 tháng tuổi đối với các bệnh sau: bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt (Diphtheria, pertussis, tetanus, polio) và viêm màng não mủ trực khuẩn H.influenza týp b. Tiêm mũi 2 cho trẻ ở 3 tháng tuổi, tiêm mũi 3 cho trẻ ở 4 tháng tuổi, tiêm mũi 4 cho trẻ ở 16 tháng tuổi để phòng bệnh.

– Khi trẻ được 1 tuổi, tiêm 1 mũi vacxin phối hợp sởi, quai bị, rubella (MMR), 4-6 năm sau tiêm nhắc lại.

– Riêng với bệnh thủy đậu (Varicella) khi trẻ được 1tuổi tiêm 1 mũi, nếu trẻ trên 12 tuổi thì tiêm 2 mũi (cách nhau 6 – 8 tuần).

– Trẻ trên 1 tuổi, tiêm phòng bệnh viêm não Nhật Bản B (Japanese B encephalitis) cho trẻ với 3 mũi: 2 mũi đầu cách nhau 1-2 tuần và mũi 3 sau 1 năm.

– viêm gan A (Hepatitis A) bằng Avaxim hay Epaxal khi trẻ được 1 tuổi ( tiêm 2 mũi cách nhau 6 tháng tới 1 năm).

– Viêm màng não do não mô cầu (vacxin A+C meningoencephalitis) khi trẻ được 2 tuổi và cứ 3 năm tiêm nhắc lại 1 lần hoặc theo chỉ định khi có dịch.

– Khi trẻ được 2 tuổi tiêm 1 mũi viêm phổi, viêm màng não mủ.. do phế cầu khuẩn bằng vacxin Pneumo 23 (cứ 5 năm nhắc lại 1 lần).

– khi trẻ được 2 tuổi tiêm 1 mũi thương hàn (Typhoid) bằng vacxin Typhim Vi (cứ 3 năm nhắc lại 1 lần).

– Từ 6 tháng tuổi đến lớn tiêm vacxin Cúm bằng Vaxigrip được tiêm mỗi năm, đặc biệt những người có nguy cơ mắc các biến chứng của bệnh cúm.

Tìm hiểu chi tiết về 12 loại vacxin thông dụng nhất mà các bậc cha mẹ cần tiêm cho trẻ

1. Vacxin ngừa viêm gan B

Bé sơ sinh cần được tiêm vacxin phòng ngừa viêm gan B trong vòng 24 giờ sau khi sinh; khoảng từ 1 – 2 tháng sau bạn nên tiêm cho bé một liều vacxin tương tự; khi bé được 6 – 18 tháng, bạn tiếp tục tiêm cho bé 1/3 so liều lượng đầu sau khi sinh. Vacxin giúp bé chống lại virus gây viêm gan B, loại virus mà bé có thể nhiễm từ mẹ (nếu người mẹ bị nhiễm virus này khi mang thai).

Tác dụng phụ thường gặp nhất khi trẻ tiêm vacxin viêm gan B là sốt nhẹ hoặc sưng tấy và đau ở chỗ tiêm.

vắc xin tiêm phòng cho trẻ 2

2. Vacxin DTaP

Vacxin DTaP bảo vệ trẻ tránh bệnh bạch hầu ( một loại vi khuẩn khiến cổ họng của trẻ bị xám đen), uốn ván (bệnh gây co thắt cơ bắp, làm tổn thương đến cấu trúc xương của trẻ) và ho gà (căn bệnh phổ biến, dễ lây lan, nhưng lại rất khó kiểm soát).

Bạn nên tiêm vacxin DTaP cho trẻ khi trẻ được 2 tháng tuổi, 4 tháng tuổi, 6 tháng tuổi, 15 – 18 tháng tuổi và 4 – 6 tháng tuổi.

Để giảm số lần tiêm, bạn có thể tiêm kết hợp DTaP trong những lần tiêm chủng cho bé. Chẳng hạn, DTaP có thể tiêm cùng vacxin ngừa viêm gan B hay vacxin phòng bại liệt…

Bệnh sởi thường gây sốt cao và phát ban ở trẻ nhỏ.

3. Vacxin MMR

Vacxin MMR giúp trẻ phòng ngừa bệnh sởi (gây sốt cao và phát ban ở trẻ nhỏ); quai bị (gây sưng mặt, sưng tuyến nước bọt, sưng ‘cậu nhỏ’ của bé trai); rubella (còn gọi là bệnh sởi Đức) (có thể gây ra dị tật bẩm sinh cho trẻ).

Bạn nên tiêm cho trẻ liều vacxin MMR đầu tiên khi trẻ 12 – 15 tháng tuổi và tiêm liều thứ hai khi trẻ 4 – 6 tuổi.

Đôi khi, vacxin MMR có thể được tiêm kết hợp cùng vacxin ngừa thủy đậu.

4. Vacxin ngăn ngừa thủy đậu

Bệnh thủy đậu là nỗi ám ảnh của khá nhiều người khi lớn. Bệnh do virus thủy đậu gây ra và có thể gây nhiễm trùng cũng như rất nhiều biến chứng khác nhau.

Tốt nhất, khi trẻ được 12 – 15 tháng tuổi bạn nên tiêm vacxin ngừa thủy đậu cho trẻ lần 1 và tiêm mũi thứ hai khi bé được 4 – 6 tuổi.

Đối với trẻ nhạy cảm, triệu chứng thường thấy khi tiêm vacxin là sốt hay phát ban nhẹ.

5. Vacxin Haemophilus cúm B (Hib)

Vacxin Haemophilus cúm B là loại vi khuẩn gây bệnh viêm màng não – một loại bệnh thường thấy và đặc biệt nguy hiểm cho trẻ dưới 5 tuổi.

Nên tiêm vacxin Hib khi trẻ được 2 tháng tuổi, 4 tháng tuổi, 6 tháng tuổi và 12 – 15 tháng tuổi.
Tác dụng phụ thường thấy ở trẻ khi tiêm vacxin Hib là sốt, tấy đỏ hoặc sưng ở vết tiêm.

6. Vacxin phòng tránh bại liệt (IPV)

Vacxin phòng ngừa bệnh bại liệt là một thành công đáng kể trong y học. Trẻ có thể tử vong nếu mắc virus gây bại liệt. Chính vì vậy, cha mẹ nên tiêm vacxin phòng ngừa bại liệt khi trẻ được 2 tháng tuổi, 4 tháng tuổi, 6 – 18 tháng tuổi và khi trẻ được 4 – 6 tuổi nên cho trẻ đi khám lại và tiêm mũi tiếp theo.

7. Phế cầu khuẩn liên hợp (PCV)

Loại vacxin này được biết đến với tên gọi PCV 13 ( tên thường gọi là Prevnar 13). Vacxin bảo vệ trẻ chống lại virus gây viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng tai, nhiễm trùng máu… những virus có thể dẫn đến tử vong cho trẻ nhỏ.

Với vacxin này, có tổng cộng 4 mũi tiêm khi trẻ 2 tháng tuổi, 4 tháng tuổi, 6 tháng tuổi và 12 – 15 tháng tuổi.

Tác dụng phụ sau khi tiêm thường gặp ở trẻ là buồn ngủ, tấy sưng ở chỗ tiêm, sốt nhẹ hoặc trẻ cau có, khó chịu.

Tiêm chủng phòng ngừa bệnh cúm cho trẻ nên được bắt đầu vào mùa thu. (Ảnh minh họa).

8. Vacxin ngăn ngừa bệnh cúm

Mỗi năm, tiêm chủng phòng ngừa bệnh cúm cho trẻ nên được bắt đầu vào mùa thu, khi trẻ được 6 tháng tuổi hoặc hơn.

Trẻ có thể bị đau nhức, sưng tấy ở chỗ tiêm, sốt nhẹ… khi tiêm vacxin phòng ngừa cúm.

Mẹo nhỏ: Nếu con bạn bị dị ứng trứng, bạn không nên tiêm vacxin phòng cúm cho bé vì bé có thể sẽ dị ứng với vacxin này.

9. Vacxin phòng ngừa virus Rota (RV)

Virus Rota là nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy cấp, ói mửa ở trẻ em. Trước khi vacxin phòng ngừa virus này được nghiên cứu thành công năm 2006 thì mỗi năm có khoảng 55.000 trẻ em Mỹ phải nhập viện vì nhiễm virus này.

Vacxin ngừa virus Rota được sản xuất dưới dạng chất lỏng có thể sẽ khiến trẻ cảm thấy khó chịu, nôn mửa hoặc tiêu chảy nhẹ sau khi sử dụng.

10. Vacxin phòng ngừa viêm gan A

Ăn, uống không đảm bảo vệ sinh là nguyên nhân gây viêm gan A ở trẻ nhỏ. Trẻ có thể viêm gan, sốt, mệt mỏi, vàng da, chán ăn… khi nhiễm virut gây viêm gan A.

Thông thường, trẻ nên được tiêm mũi đầu ngừa viêm gan A khi 12 tháng tuổi và mũi thứ 2 khi trẻ được 23 tháng tuổi.

Tình trạng đau ở chỗ tiêm, đau đầu, chán ăn, mệt mỏi… là hiện tượng thường thấy sau khi trẻ tiêm vacxin.

11. Vacxin phòng ngừa viêm màng não (MCV4)

Vacxin bảo vệ trẻ khỏi vi khuẩn viêm màng não – bênh phổ biến có thể lây nhiễm ở các màng quanh não và tủy sống.

MCV4 có tác dụng tốt nhất khi trẻ được tiêm ở độ tuổi 11 hoặc 12 tuổi. Khi tiêm vacxin này, tác dụng phụ thường thấy là cảm giác đau nhức ở chỗ tiêm.

12. Human papillomavirus (HPV) – Vắc xin ngừa ung thư cổ tử cung

Vacxin HPV được chia thành 3 lần tiêm cho trẻ trên 6 tháng. Vacxin có tác dụng tốt nhất cho các em gái ở độ tuổi từ 9 – 26 tuổi.

Loại vắc xin này bảo vệ trẻ khỏi 2 virus lây truyền qua đường tình dục, gây ung thư cổ tử cung.

Leave a Reply